KB-college – Global Librarianship, the Power of the Network

Met plezier stond ik gister om half 6 op om de trein van 6.17 uur te halen. Ik was hierdoor wel wat te vroeg in Den Haag bij de KB maar zo kon ik nog even kletsen met bibliotheekcollega’s en nieuwe mensen ontmoeten. Ik ging naar Den Haag voor het 1e KB-college met als onderwerp Global Librarianship, the Power of the Network. Belangrijkste spreker deze ochtend was Rolf Hapel van de Openbare Bibliotheek in Aarhus (Denemarken). Ik heb het geluk gehad dat ik tweemaal in Aarhus ben geweest. De eerste keer was in 2009. De bijeenkomsten van de Next Library (un)conference waren in de oude bibliotheek en bij de universiteit. Er werd wel gesproken over de nieuwe bibliotheek en het proces daarnaartoe maar de bibliotheek was nog niet af. In 2015 was de nieuwe bibliotheek wel klaar en het was geweldig om daar te zijn. De bibliotheek bruist, er zit leven in en iedereen is super enthousiast. Van beide bezoeken heb ik verschillende blogposts geschreven, die vind je hier, als je die nog eens terug wilt kijken. Foto’s van het bezoek in 2009 staan hier en die van 2015 hier.

En nu dat Rolf Hapel in Nederland was wilde ik hem graag weer horen spreken. Eerst vertelde hij iets over de bibliotheek, de kosten en de vierkante meters. Het gebouw staat op 9 kolommen om ook, als het water van de haven zou stijgen, als een buffer naar de stad te dienen. Maar waarom zou je zo’n enorme bibliotheek bouwen in een digitale wereld. Op welke vragen uit de samenleving ga je antwoorden geven? Hapel verdeelde deze in 3, het gaat om democratie, educatie en cultuur. Het gaat om de library as a space. Het gaat van informatie die overal gevonden kan worden naar iets dat alleen beleefd kan worden in de bibliotheek, van online naar on-site, van informatie naar betekenis en van het ontmoeten van informatie naar het ontmoeten van mensen. Van weten naar beleven en experimenteren. Van georganiseerde evenementen naar dingen die gebeuren.

De bibliotheek is een ruimte voor ontwikkeling en interactie, het opdoen van ervaringen, leren, innovatie, perceptie, overpeinzing en inspiratie.

Hoe zij tot deze bibliotheek en inrichting zijn gekomen is met dank van het publiek. Heel veel, maar dan ook heel veel sessies met gebruikers. Jarenlang, steeds opnieuw, steeds beter begrijpen wat nodig is. Op verschillende manieren mensen mee laten denken, in bijvoorbeeld idea pitches, world cafés, etc. Het gaat om citizen cooperation, user driver innovation, co-production en co-creation. Op de ladder van participatie van Sherry Arnstein uit 1969 (zie ook wikipedia) zijn zij bewogen naar delegated power (samenwerken met burgers als grootste belanghebbende) in plaats van informing en consulting. Als je hier nu ook mee aan de slag wilt kijk dan even bij de toolkit die is ontworpen voor bibliotheken, de Design Thinking for Libraries. Bij deze manier van ontwerpen staat de gebruiker centraal (user centered design). Als je hulp nodig hebt van een bedrijf die je hier bij kan helpen dan raad ik Muzus aan.

de trend movement of citizen engagement is groter dan alleen voor bibliotheken

Een van de ideeën voor deze bibliotheek kwam uit Engeland. Een mash-up (iets creëren uit meerdere onderdelen, soms is dat een website die met widgets opgebouwd wordt) werd vertaald naar een fysieke plek. De mash-up library was een feit. Er werd gezocht naar partijen om samen mee te werken, zij organiseren iets in de fysieke ruimte van de bibliotheek en onderhouden dit. Zijn er vrijwilligers voor nodig dan regelen zij dit ook. De bibliotheek programmeert romdom deze activiteiten ook en zij helpen met de marketing en PR. Inmiddels zijn er 3 jaar na de opening 130 partijen die samen met de bibliotheek deze mash-up library een gezicht geven. Daardoor kunnen er weken zijn dat er 42 activiteiten in de bibliotheek plaatsvinden. De meeste georganiseerd door de partners.

Bij DOKK1 speelt play een grote rol. Op allerlei plekken in de bibliotheek zie je dit terugkomen. Bijvoorbeeld op de interactieve vloer. Of bij de oude consoles waar de vaders vaak weggestuurd moeten worden omdat de kinderen willen spelen. Maar het is ook de enorme glijbaan buiten en de gong binnen de afgaat als er een kindje in het ziekenhuis wordt geboren. Het gaat ook om het niet helemaal inrichten van de ruimte. Iets wat Hapel in Nederland was opgevallen. Wij bedenken alles, wij laten niets vrij. In Aarhus zijn ruimtes die de mogelijkheid hebben om zelf in te richten. Om daar dingen te doen die jij wilt. En ja, soms wordt het dan vies.

Het laatste waar Hapel ons iets over vertelde was Smart City Aarhus. Overal in de stad hangen sensoren en wordt er data verzameld. De bibliotheek helpt mee om deze data te gebruiken in evenementen en activiteiten en de IT afdeling helpt ook met het toegankelijk maken van de data. Momenteel werken zij een een online plek voor de samenwerking tussen politiek en burgers, ze noemen het digital citizen involvement. En Hapel vertelde over de nieuwste medewerker van de bibliotheek, ze heet Norma en is een humanoid robot. Zij verteld verhaaltjes aan kinderen maar luistert ook als de kinderen voorlezen en geeft feedback. Het idee is om haar te koppelen aan Watson zodat zij slimmer kan worden.

Zo’n bibliotheek ontwerpen, inrichten en blijvend innoveren vraagt natuurlijk iets van de medewerkers. Zij worden steeds meer een facilitator, een docent, een projectleider en een professionele host. De oriëntatie van de bibliotheek is gericht op relaties en niet langer op het boekenproces. Hapel zegt ook dat de medewerkers veel meer dan vroeger moeten weten wat er in de samenleving speelt, hoe zij hierop in willen spelen, dat zij veel meer sociale competenties nodig hebben maar dat er ook collega’s moeten zijn die kunnen programmeren en snappen wat ICT kan doen voor de bibliotheek.

Hannah Gent vertelde ons iets over Public Libraries 2020, library advocacy, Europe Loud & Proud en de dingen die zij geleerd heeft in de afgelopen jaren.

Het gaat allemaal om relaties, wie ken je, waar kom je binnen bij de EU en hoe zorg je ervoor dat zij ook bij jou op bezoek komen. Bibliotheekmensen zijn uitstekende ambassadeurs. Niet alleen op managementniveau maar ook aan de balie.

Er is een groep MEP Library Lovers. Esther de Lange is een van de leden van deze groep. Deze groep stelde de lijst 60 boeken voor de zomer samen en op de website van de groep vind je per land een factsheet over libraries and skills in relatie tot Europa.

Naast deze groep is er een groep bibliotheekmensen die samenwerken om de MEP’s meer kennis te geven over bibliotheken, zij noemen zich Library Advocacy Lab.

2019 wordt een belangrijk jaar voor de EU. Er zijn verkiezingen, Brexit en het MFF proposal moet worden goedgekeurd. Nu in contact komen met de MEP uit jouw land heeft heel veel zin.

Gerald Leitner (Secretary General IFLA) nam als laatste spreker het woord. Hij liet ons zien wat er de afgelopen tijd is gedaan, in samenwerking met de leden, aan het tot stand komen van een wereldwijde toekomstvisie. Veel workshops, veel deelnemers en veel input. Deze hebben geresulteerd in 10 highlights:

  • we are dedicated to equal and free access to information and knowledge
  • we remain deeply committed to supporting literacy, learning and reading
  • we are focused on serving our community
  • we embrace digital innovation
  • we have leaders who see the need for strong advocacy
  • we see funding as one of our biggest challenges
  • we see the need to build collaborations and partnerships
  • we want to be less bureaucratic, inflexible and resistent to change
  • we are guardians of the memory of the world
  • our young professionals are deeply committed and eager to learn

Bij deze 10 highlights horen ook 10 kansen die beschreven zijn. Meer daarover vind je op de website van IFLA.

de bibliotheek en communitybuilding

Het is helemaal hip en iedereen doet het, of toch niet? Communitybuilding. Wat is het en hoe doe je het was de vraag die gister beantwoord werd tijdens de voorjaarsbijeenkomst BNB-VLB in Eindhoven. Locatie, het supermooie Student Hotel. Voor hen die niet weten van BNB-VLB is dat zijn de Brabantse en Limburgse Openbare Bibliotheken samen. Het ontbijt stond voor ons klaar, dus je begrijpt, we begonnen vroeg.

Fanny van het Student Hotel vertelde ons over het concept en het doel van het hotel: a complete connected community. Er is een mix van studentenkamers en hotelkamers aanwezig en er worden activiteiten georganiseerd waar iedereen welkom is om zo de synergie en de samenwerking een boost te geven. Nieuwe mensen leren kennen die je niet had ontmoet als je geen kamer in het hotel had gehad.

Voor de medewerkers betekent dit dat zij een aantal kernwaarden heel goed moeten begrijpen en dat zijn:

  • connect
  • be you
  • share & discover
  • with a blink (denk ik, weet ik niet meer zeker)

En dit voel je als je binnenkomt om je heenkijkt en er gelijk iemand je komt helpen. De medewerkers hebben heel goed door hoe het moet en wat werkt en je voelt je welkom en dat is fijn.

Hierna vertelde Robin Verleisdonk van het innovatieteam van de Openbare Bibliotheek Eindhoven over een aantal projecten.

Op de website expeditie-anton.nl vind je meer informatie over de projecten waar zij momenteel mee bezig zijn. Robin vertelde over 3 projecten.

De eerste was een applicatie voor boeksuggesties gebaseerd op het uitleengedrag van bibliotheekbezoekers. Het prototype wordt nu getest en zoals het er naar uit ziet kan de koppeling gemaakt worden met het datawarehouse van de KB. Vanaf komende maand wordt de applicatie in de bibliotheek getest.
Het tweede project was de verkoop van afgeschreven boeken via bol.com, onder de naam re-library. Momenteel gebeurd en nog veel in dit proces met de hand maar als het geautomatiseerd kan worden is dit wel een geweldig idee.
Het idee van Verse Leeswaren was fantastisch maar in de praktijk werkte het toch niet. En dat kan en mag ook, dingen uitproberen en als het niet werkt gewoon mee stoppen, niet eindeloos doorgaan, stekker er uit en weer aan iets nieuws beginnen. Het idee zou volgens Robin kunnen werken als het landelijk wordt uitgerold.

Kirsten Wagenaar vertelt al jaren over het ontwikkelen van communities. Zij had dan ook een ijzersterk verhaal waar ze in zo’n 2 uur ons doorheen nam.

Laten we beginnen met wat een community is.

on- en offline platform(en) waar mensen met gemeenschappelijke interesses regelmatig bijeen komen om ervaringen te delen en activiteiten te ondernemen om zo elkaar te leren kennen

Je kan een community best wel vergelijken met een Engelse tuin. Het duurt wel even voordat de community is zoals je hem wilt hebben, het vraagt veel aandacht en zorg en het is continu in ontwikkeling.

En dan heb je nog de cirkel van betrokkenheid. Want je kan best vinden dat je iets leuks doet en dat iedereen lid moet worden van jouw groep maar niet iedereen doet dat vanuit dezelfde basisbehoefte.

  • er is altijd een harde kern
  • je moet dus niet teveel actieve mensen in je groep hebben
  • de achterdeur naar deze harde kern moet open staan en je mag altijd mee doen maar het hoeft niet, de meeste mensen willen ook niet actief meedoen

Ook als het gaat om de participatie zijn hier niveaus in te herkennen. Iedereen gebruikt de groep op zijn eigen manier en met zijn eigen motivatie.

  • informeren (blog, nieuwsbrief, social media)
  • raadplegen (stemmen, waarderen, delen)
  • betrekken (evenement, brainstormen)
  • samenwerken (wiki, blog, schrijven)
  • aansturen (leiding laten nemen, ambassadeurs)

Maar het gaat altijd om 2-richting verkeer en het opbouwen van een sterke band met je organisatie.

Als je met een community wilt beginnen moet je even nadenken over wat voor soort community je wilt maken. Is dat:

  1. een community of interest
  2. community of practice
  3. community of action
  4. community of circumstance
  5. community of location
  6. community of purpose

Kirsten heeft al een aantal trajecten in verschillende bibliotheken gedaan en zij zegt dat de programmering zo leidend is dat de eerste stap is om die los te laten en te beginnen met het individu. Zij spreekt over een persona en dan ben ik even in de war. Want een persona gaat in mijn beleving over een groep gebruikers die worden gerepresenteerd door een fictief persoon. Na een korte discussie en nog een vraag in de pauze kom ik er erachter waar de verwarring zit. Ik heb in het verleden gebruik gemaakt van persona’s vanuit het user centered design principe. Ik heb ook meegeholpen met persona’s voor het hele bibliotheekveld (wil je ze een keer zien of gebruiken klik dan hier). Kirsten gebruikt persona’s als de omschrijving van een individu. Beiden gebruiken we niet de persona’s zoals ze gebruikt worden in de communicatie/marketing hoek.

Voor de persona’s die gemaakt zijn voor het hele bibliotheekveld hebben we gebruik gemaakt van de assen ik kom iets doen/ ik kom iets halen en specifiek doel/ serendipiteit. De persona zoals hierboven uitgewerkt komt iets halen en weet nog niet precies wat dat is. Op deze manier zijn er 8 persona’s uitgewerkt die voor iedereen vrij te gebruiken zijn.

Maar goed terug naar het verhaal van Kirsten. Voordat je met een community start moet je onderzoek doen, wil je weten wie je gaat bedienen, hoe, welke strategische doelen je wilt bereiken, welke middelen je in wilt zetten (als een groep mensen elkaar elke maand ontmoet dan hoef je online echt geen plek te creëren want wat gaan zij daar dan doen, als het geen toegevoegde waarde heeft zoals samen de content bepalen, of een agendaplanning maken, etc.), hoe gaat je eigen organisatie mee en hoe ga je de groep activeren. Start met een kleine groep, maar laat hem wel telkens een beetje groeien. Je hoeft echt niet met Facebook aan de slag, er zijn voldoende andere pakketten die hetzelfde doen maar die niet je data verkopen. En als je een community manager in je organisatie hebt zet deze dan in.

Bedenk wel dat je om een community te managen een aantal taken moet verdelen zoals het modereren, het leiden van de groep, het organiseren van activiteiten, de analyse van het gebruik, werving en selectie maar ook relatiebeheer, etc. Daarnaast heb je rollen als de gastheer, de schrijver, de expert, de netwerker, de projectmanager, de curator, de evangelist. Je snapt, dit kan niet 1 iemand doen, dus beleg de taken voor het onderhouden van de community bij meerdere collega’s.

Is een community nieuw? Nee. vroeger had je bijvoorbeeld de vereniging en nu heet het een community. Uit de zaal komt de opmerking dat bibliotheken door de opschaling het gevoel voor de gemeenschap kwijt zijn geraakt en dat we terug moeten naar de mensen. Ik denk dat bibliotheken nog steeds het gevoel voor de gemeenschap wel hebben. Zeker de baliemedewerkers die de gemeenschap elke dag ziet langskomen. Hoe je een rol pakt als bibliotheek in het opzetten van een community daar ben ik nog niet uit, is dit faciliteren, is dit leiden. Waar zit de behoefte zou mijn eerste vraag zijn. En van daar uit verder redeneren. Niet nu ineens allemaal communities opzetten omdat het hip is. Kirsten Wagenaar praat al 10 jaar over communities. En dat zegt ook al wat.

Wil je de hele presentatie van Kirsten zien, deze staat op slideshare.

Praktijkdag Waardeer Limburgs Erfgoed, ontdek je (nieuwe) natuurlijke doelgroepen

Afgelopen dinsdag was ik in Roermond voor de praktijkdag Waardeer Limburgs Erfgoed, georganiseerd door het Huis van de Kunsten. Het onderwerp van de middag was je publiek vergroten door doelgroep denken. Aan tafel zaten medewerkers van verschillende musea, erfgoedinstellingen en andere erfgoed geïnteresseerden.

De workshop werd verzorgd door Ingrid van der Sterren. Zij heeft haar eigen marketing en communicatie bureau en doet veel voor culturele instellingen in de regio, waaronder bijvoorbeeld ook het helpen bij subsidieaanvragen.

Tijdens de workshop kwamen de volgende onderwerpen aan de orde:

  • Wat zijn doelgroepen en wat is een doelgroepenbeleid?
  • Waarom is het denken in doelgroepen belangrijk voor de toekomst van jouw museum?
  • Hoe kunnen musea denken in doelgroepen en daarmee hun publiek vergroten?
  • Hoe kun je je publiek vergroten door verbindingen te leggen met populaire vrijetijdsbestedingen als wandelen, fietsen en eten & drinken?
  • Hoe kun je een aantrekkelijk aanbod verzorgen voor specifieke recreatiemomenten, zoals familiedagen, scholen, buitenschoolse opvang, vrouwenverenigingen, bedrijfsuitjes etc.?
  • Hoe communiceer je met je doelgroepen en hoe verzorg je promotie op maat richting jouw doelgroepen?
  • Daarnaast wordt een aantal succesvolle praktijkvoorbeelden behandeld waarbij ‘out of the box-denken’ en handelen in doelgroepen centraal stond:
  • Schoolklassen als vaste klant: Kantklosmachines/technieklessen van Museum de Kantfabriek in Horst;
  • Lespakket De Slag om Gelre voor 1000 schoolkinderen;
  • Fanfaremuziek voor een breed publiek;
  • Stadswandelen in de voetsporen van Cuypers
  • Storytelling over opgravingen bij het Kasteel van Wittenhorst / Eten en drinken

Na het voorstelronde gingen we aan de slag. We gebruikten 5 strategieën om anders over doelgroepen na te denken zoals ontrafel. Denk eens goed na over wie, wat, waar, wanneer, hoe en waarom. Ingrid gaf als voorbeeld een tentoonstelling over borduurpatronen in museum de Kantfabriek en hoe zij dit gekoppeld hebben aan hedendaagse technieken, werken met inkleuren/schilderen, bloemschikken. Maar ook een koppeling vonden met een persoon uit de regio die heel veel met borduurpatronen deed en door het persoonlijke verhaal ook weer een bepaalde groep mensen aansprak. Op verschillende lagen kan een tentoonstelling dan verschillende soorten mensen aanspreken.

Een andere strategie is verbinden. Daarmee bedoelend veel losse elementen samen tot een verhaal maken. Een avondje High Society bij het Rijksmuseum in Amsterdam diende als voorbeeld. Na sluitingstijd een drankje en een dansje in het museum met, als je wilt, een rondleiding. Een mooi thema wat aan een bijzondere avond wordt gekoppeld. De thema’s die je kunt bedenken zijn natuurlijk eindeloos.

De derde strategie ging over er op uit momenten. Kant en klare oplossingen voor bijvoorbeeld bedrijfsuitjes, vriendinnendagen, familieweekenden, etc. Veelal gaat het dan om een rondleiding, iets zelf doen en een hapje en drankje. Dit soort arrangementen zijn voor elk museum wel te doen zonder al te veel inspanning. Je hoeft tenslotte niet alles zelf te organiseren. Voor het hapje met drankje kun je met lokale ondernemers werken.

De vierde strategie was haak aan bij populaire activiteiten in de vrije tijd, zoals wandelen, fietsen, winkelen of eten & drinken. Dit doen Nederlanders namelijk erg graag in de vrije tijd. Als voorbeeld gaf Ingrid hier ‘t Bakhuuske en de kapschuur van de molen in Meterik. Zij hebben de molen in ere hersteld en een houtgestookte steenoven erbij gemaakt. Hier kun je dan feestjes organiseren en mensen zelf bijvoorbeeld een pizza laten bakken.

En de laatste strategie waar we over nadachten was gewoon is niet gek genoeg. Denk hierbij aan nachtelijke activiteiten zoals slapen in het museum. Lijkt me geweldig om dat eens te organiseren.

Naast de strategieën voor doelgroepen werd er ook nog iets verteld over een subsidie van de provincie die je in kan zetten voor het toekomstbestendig maken van jouw museum. Je hebt dan, naast de provincie, nog een externe geldschieter nodig en je moet lid zijn van de Federatie van musea in Limburg.

het nationale bibliotheekcongres – deel 3

Als je denkt dat ik er al was, dan had je de sessies gemist. De laatste post over het nationale bibliotheekcongres. Ik maakte het mezelf makkelijk. Ik koos voor de Engelsen zoals ik ze omdoopte. Zij zaten in verschillende thema’s maar in 1 zaal dus kon ik blijven zitten. Voor 1 spreker stond ik op om te verplaatsen en dat was Aat Vos maar daarover later meer.

De eerste Engelsman die ik hoorde spreken was Alex Clifton van Storyhouse in Chester.

Wat een enthousiasme heeft deze man. In sneltreinvaart leerde hij ons dat het gebouw van het Storyhouse 37 miljoen had gekost. Dat er een theater, een bibliotheek, een bioscoop en een restaurant in zit. Maar dat het hart van de filosofie erachter en het gebouw de bibliotheek is. Dat er 50.000 boeken in de open opstelling staan en dat de deuren niet op slot gaan. Dus als het restaurant open is kun je ook boeken lenen. En als je naar de film kan kun je ook eten.

Belangrijke vragen in het proces van het Storyhouse waren:

  • what is real
  • what is good
  • what is normal
  • who are we
  • how should we live

Deze vragen zijn belangrijk als je wilt weten wat de community wil en welke rol je als gebouw/instelling kan spelen. Het grote doel is het verbinden van mensen met elkaar. Zij willen creativiteit stimuleren en vieren. Er zijn 111 community groepen per maand die gebruik maken van het gebouw en dit kan echt van alles zijn. De mensen van Storyhouse cureren alles, maar organiseren niets. Zij geven gebruikers de ruimte om zelf iets te organiseren.

Een interessante…. Er zijn geen beveiligingspoortjes. Dus als je iets mee wilt nemen kun je dat doen. Ook interessant…. blended service. Iedereen weet alles en kan iedereen helpen. Het concept van het Storyhouse is zo goed, dat bezoekers niet naar de bioscoop of de bibliotheek gaan, nee ze gaan naar Storyhouse. En dus zijn er 1 miljoen bezoekers in een jaar en wil Alex Clifton het liefste nog meer Storyhouses in de wereld.

In Nederland zie je ook steeds meer multifunctionele accommodaties ontstaat. Vaak is een bibliotheek hier onderdeel van. Ik ken er nog niet voldoende om te weten of het bij ons net zo succesvol is als in Chester. Dus heb je een voorbeeld voor mij, laat het me weten. Vanuit De Domijnen kijk ik ook naar voorbeelden van culturele organisaties, onder 1 vlag, maar in verschillende gebouwen. Bijvoorbeeld zoals in Sittard, de bibliotheek, de schouwburg, het filmhuis, het poppodium, het archief en musea onder 1 naam en in 1 organisatie maar in meerdere gebouwen verspreid over de stad en het verzorgingsgebied.

Nigel Spencer van de British Library vertelde over user experience.

a fuller understanding of our users current experience is the key to developing succesful future services

Hiervoor gebruikte hij het business model canvas en heeft hij gekeken naar wat komen ze doen in plaats van wat bieden we aan. Uit eigen ervaring weet ik dat deze methode goed werkt omdat je een ander inzicht krijgt in de gebruiker. Het gaat er niet om dat je denkt het wel te weten. Of dat je over de gebruiker kan praten in plaats van met ze.

just look for evidence to support what we hope is correct

Voor de verschillende soorten van betrokkenheid van gebruikers hebben ze verschillende soort gebruikersprofielen. Ze doen elk kwartaal een enquête onder dezelfde mensen. Maar deze vragen zeggen nog niets over toekomstig gebruik dus moesten ze meer de diepte in. Hiervoor gebruiken ze idea spotlight als idee management platform. De ideeën die hier ontstaan zijn van de gebruikers. En of het nu iets nieuws is of niet, dat maakt niet uit. De gebruiker heeft aan de wieg gestaan en dat is belangrijk.

every point of contact with a customer is a potential learning experience

Neil MacInnes vertelde over het Manchester Renewal Programme.

Er is in Manchester een centrale bibliotheek en er zijn 15 vestigingen. Er wonen ongeveer 550.000 mensen in Manchester. De centrale bibliotheek onderging een transformatie en was in 2017 klaar. Zij ontvangen 1,5 miljoen bezoekers per jaar. Het is een ontzettend mooi oud gebouw met een moderne inrichting.
Nu is Manchester niet ver van Chester en volgens sommigen in 1 dag te doen. Ik denk dan fieldtrip, wie gaat er mee?

Zoals gezegd maakte ik voor architect Aat Vos een uitstapje naar een andere ruimte. Het rare is, dat ik in alle jaren dat ik bibliotheken bezoek, nog nooit een bibliotheek van Aat Vos heb bezocht. Ik heb een idee dat daar verandering in gaat komen in de komende jaren. De sessie had als naam de bibliotheek als krachtkern. En naast Aat Vos sprak ook Roxane van Acker (Bibliotheek Zuid Kennemerland) en Bas Pietersen (The Alignment House). Met zijn 3-en gaven zij een reisverslag uit Haarlem. Drie jaar geleden begon deze reis omdat zij in Haarlem op zoek waren naar een bibliotheek die past binnen de huidige samenwerking.

De kern van het verhaal zijn de mensen die die bibliotheek levend maken.

missie: uitblinken in ontwikkeling van burgers in werkgebied en het vergroten van het zelfbewustzijn.

Dit abstracte verhaal vertalen naar de praktijk komt er op neer dat ze op zoek zijn naar de bibliotheek als publieke huiskamer. En dat is ook de vraag die bij Aat Vos is neergelegd. Hij schreef er tenslotte ook een boek over, de bibliotheek als 3e plek. Een plek die veilig en bekend is, een plek voor datgene wat je wilt, met wie en voor zolang je wilt. En plek die gratis is, etc. Er is hier wel een probleem mee, want het publieke domein wordt steeds meer een plek die exclusief is voor mensen die dat kunnen betalen. En dus wil je de plek teruggeven aan het publiek door het aanbieden van een gemengd programma waarbij de mensen die komen betekenis geven aan de plek.

the place is always part of the story

En dus deden ze onderzoek. Gedegen onderzoek. Naar wat speelt er in het verzorgingsgebied. The Alignment House gebruikt hiervoor Mosaic. De gebruikersgroepen werden goed in kaart gebracht en de behoeften zijn duidelijk. En nu zijn er 3 schetsen voor 3 wijken in Haarlem gemaakt. Noord, Oost en Schalkwijk.

En nu is het zoeken naar financiering. En dan uitvoeren. De presentatie was een mooi voorbeeld van hoe gedegen onderzoek en de tijd nemen om de klant te leren kennen je helpt bij het vormgeven van de wens. Ik denk dat Haarlem geen probleem zal hebben met het uitvoeren omdat tegen een verhaal als dit moeilijk nee te zeggen is.

Nu is het zo dat ik binnenkort een vergadering in Kerkrade heb….. en laat dat nu net een bibliotheek zijn waar Aat Vos heel erg bij betrokken is.

De laatste sessie die ik kon volgen van David Fletcher. En was Alex Clifton al een enthousiaste spreker, David Fletcher stuiterde werkelijk door de zaal.

Hij had een idee om startups bij elkaar te brengen, zocht een ruimte, zag lege plekken in de bieb en ging samenwerken. Hij begon klein maar groeide in no-time uit en wordt nog steeds groter. Het enthousiasme en het hebben van een goed idee, David Fletcher laat zien dat je dan succesvol kan zijn. Als je jouw bibliotheek een plek wil laten zijn voor zzp-ers, hackatons of een innovatie hub, kijk dan even op de site van Wimbletech, misschien dat David je verder kan helpen.

stay local, grow local, support local

En toen was het tijd voor de prijsuitreiking van De Beste Bibliotheek van Nederland. De Domijnen Ligne was genomineerd en we zaten bij de laatste zes. Supertrots natuurlijk dat anderen ons hadden genomineerd. Compleet onverwachts ook. Mark Deckers maakte een foto van de de laatste zes.

Media preview

We mochten kort iets zeggen op de vraag van de jury. Ik mocht iets zeggen over de samenwerking met Zuyd Hogeschool. Want dat is wel uniek in Nederland. Een openbare bibliotheek samen met een Hogeschool bibliotheek waarbij onze collecties in elkaar over gaan en de verschillende collega’s samen aan de informatiebalie zitten. Naast natuurlijk het feit dat de bibliotheek onderdeel is van een grote culturele organisatie. Wij hebben dan ook een afdeling educatie die alle cursussen en workshops en de basiseducatie voor de hele organisatie organiseert. En (ja ik wil het toch even kwijt) als de jury dan schrijft dat wij, als bibliotheek, weinig organiseren dan denk ik, dat klopt als je dat bij de bibliotheek zoekt op de website. Want daar staat dat niet. Het staat bij educatie. Maar goed ik snap dat de constructie die wij hebben nieuw is in Nederland en dat iedereen hier aan moet wennen. Zwolle dus als winnaar. Ik moet er nog gaan kijken, net als bij de andere genomineerden. Ik zal mijn lijstje vast gaan maken. Heb je goede toevoegingen, bibliotheken die ik echt moet zien. Laat het me weten. Ik kom graag op bezoek.

het nationale bibliotheekcongres – deel 2 – het plenaire gedeelte

Op dinsdag 20 maart was het dan tijd voor het Nationale Bibliotheekcongres. Ik was hier nog niet eerder geweest, had er geen verwachtingen van, behalve dan dat ik veel bekenden zou tegen komen. De locatie (Theater de Kampanje) was fantastisch, mooi, groot en ruim. Vlak bij het station dus dat was ook fijn toen we aan het einde van de dag weer naar huis gingen. De catering was goed geregeld. Alleen het programma daaromheen maakte het lastig. Ik moest snel een broodje eten omdat mijn eerste sessie al begon. Later bleek dat er eigenlijk 2 uur lang hapjes en soepjes langskwamen in de grote ruimte maar dat heb ik gemist. Geen probleem hoor, begrijp me niet verkeerd, ik heb voldoende gegeten en gedronken en ik ben lekker bij de sessies gaan zitten.

Maar eerst het plenaire gedeelte. Dit werd begeleid door Lucas de Man. Ik kijk graag naar zijn televisieprogramma’s en in irl is hij net zo goed. Hij weet precies de juiste vragen te stellen.

De eerste vragen stelde hij aan Lily Knibbeler (directeur van de KB).

Je zal op de komende foto’s zien dat het decor de hele tijd wijzigt. Er komen objecten uit de hoogte, er worden attributen neergezet. Het plaatje verandert per spreker en die extra toevoeging maakte het mooi, heel erg mooi. Maar goed Lily legde uit waarom het congres het thema BRICKS, BITS & BOOKS!
Bouwen aan de Bibliotheek van overmorgen had gekregen en waarom het gebouw zo ontzettend belangrijk is. En dat was echt toeval, dat ik, die dol ben op bibliotheekgebouwen naar een congres mocht over gebouwen.

Maarten Hajer stelde het programma samen. Hij is faculteitshoogleraar Urban Futures aan de Universiteit van Utrecht. Zijn quote op de website van het congres:

“Hoe kunnen we tussen de stenen leven creëren?”

In april 2018 opent Maarten Hajer  ‘Places of Hope’, een tentoonstelling/manifestatie over de (ruimtelijke) toekomst van Nederland die hij samen met Michiel van Iersel cureert.

De belangrijkste vraag van vandaag was, wat zijn de ontwikkelingen in het publieke domein. En Maarten probeerde door hier zelf op te reflecteren en gasten uit te nodigen die met hem dit bespraken een beeld aan ons te schetsen.

Dus wat is het publieke domein, wat is een goede plek? Samen op zoek naar plekken waar je je prettig voelt, waar je vindt waar je niet naar op zoek was, een plek waar iets nieuws kan ontstaan. Een plek waar je kan onderzoeken, voelen, denken, praten over wie wij zijn. Maarten Hajer geeft ons verschillende voorbeelden. Van plekken die het heel goed doen en waar mensen spontaan bij elkaar komen (Scheveningen om Pokemons te vangen of het kunstwerk in Chicago van de waterspugende mensen). Of plekken waar betekenisvolle frictie kan plaatsvinden (zoals een performance in Tate Britain met de titel Human Cost). Het publieke domein is nooit onomstreden en moet voortdurend worden bevochten. Maar hoe zorg je dat het publiek echt tot uitwisseling komt? Onder welke condities gaan we om met de frictie? We moeten zoeken naar plekken die ons mentale veerkracht geven.

Lucas de Man suggereert dat het publieke domein te braaf is geworden. Je hebt veel vergunningen nodig als je iets wilt organiseren in het publieke domein en dan is het vaak ook nog vermaak voor de massa of het is te heftig en dan word je opgepakt. Maarten Hajer reageert hierop en zegt: “mensen kunnen pas contact met anderen maken als de omgeving veilig is.”

Na een muzikaal intermezzo is het tijd voor twee architecten. Francine Houben en Michiel Riedijk.

Maarten Hajer vroeg hen:

neem een beeld mee van een publieke ruimte waar je jaloers op bent
en welk publiek domein heb je wel gemaakt maar is geen bibliotheek

Voor Francine Houben is de publieke plek van iedereen met meerdere verhalen en meerdere interpretaties. Zij nam als voorbeeld het Pantheon in Rome en de Rabobank in Sittard. Michiel Riedijk meent dat publieke gebouwen moeten spreken, herkenbaar en associatief zijn. Het gebouw moet je verleiden om er te willen zijn. Wat hij ziet is dat er overal toegangspoortjes ontstaan en dat het gemeenschappelijke en publieke deel niet langer meer vanzelfsprekend is. Zijn voorbeelden waren Temple Street in Hong Kong en Beeld & Geluid in Hilversum.

Als laatste voorbeelden kregen wij te zien Belvedere in Rotterdam, ook wel het Verhalenhuis genoemd. Deze plek is informeel ontstaan en een waanzinnig mooi voorbeeld van hoe een plek publiek kan worden. Hun missie is mensen en gemeenschappen in de hedendaagse stad zichtbaar maken middels kunst, cultuur en (persoonlijke) verhalen. Met als doel het geluk van mensen bevorderen, en zo werken aan een meer betrokken stad en samenleving.

Verhalenhuis Belvédère from Verhalenhuis Belvédère on Vimeo.

Ik vind het ontzettend jammer dat ik hier niet ben geweest toen ik nog in Rotterdam woonde.

En Nicole van Wessum vertelde over het theaterfestival De Parade.

Een belangrijke opgave voor veel theaters, bibliotheken en musea is de veelzijdigheid van hun gebouw te vergroten, zonder hun diepgang kwijt te raken.

Een festival dat tijdelijk in het publieke domein plaatsvindt. Maarten Hajer vindt dit voorbeeld de paradox van de openbaarheid. Door het plaatsen van een hek om het festival wordt het veiliger.

Het was een mooi begin van de dag. Genoeg om over na te denken. Hoe past de bibliotheek in dat publieke domein? Wat doen wij om een veilige plek te creëren, waar mensen echt contact met elkaar kunnen maken en samen kunnen zijn? Hoe maken we dat gebouw echt OPEN.

 

het nationale bibliotheekcongres – deel 1

Op 20 maart werd het Nationale Bibliotheekcongres gehouden in Den Helder en een dag eerder mocht ik al mee met een bustoer langs mooie en bijzondere bibliotheken. In de bus zaten collega’s van de KB, andere bibliotheken uit het hele land en mensen van de IFLA. Een leuke en gezellige groep dus. We begonnen om 9 uur in Den Haag bij de KB. De eerste stop van de bus was de bibliotheek van de TU Delft. Wilma van Wezenbeek (directeur) en Francine Houben (architect) hadden een presentatie voorbereid.

Het was leuk om terug te zijn maar ook gek. Want je werkt er niet meer en er zijn natuurlijk dingen veranderd. Toch was het goed om even koffie te drinken met collega’s en bij te praten.

Na een uurtje weer in de bus op weg naar Gouda.

Ook hier werden we opgewacht door de directeur (Erna Staal) en de architect (Jan David Hanrath). De chocoladefabriek waar de bibliotheek in zit is een bijzonder gebouw en tot stand gekomen door serieuze bezuinigingen. Alle locaties werden gesloten en er mocht een gebouw als bibliotheek worden ingericht. De focus in het gebouw is inspiratie, creatie, kennisdelen en participatie. Tijdens openingstijden vind je 2 personeelsleden op de vloer die klanten helpen (tussen 11.00 – 20.00 uur). In het nieuwe gebouw worden er veel meer boeken uitgeleend dan voorheen, ook al was dat niet een doel op zich. Het gebouw is 7 dagen per week open van 9.00 – 21.00 uur.


Ik werd blij van de huisregels. Maar ook van hun librarian in residence programma. En natuurlijk van het gebouw. Als je er nog niet geweest bent moet je zeker een keer langs gaan. En dan lekker gaan lunchen bij Kruim.

Zij maakten voor ons de lunchpakketjes voor in de bus. Tijd om even ergens te zitten was er niet. Hup op naar de volgende locatie, dat was Amsterdam.

Martin Berendse (directeur) en Thomas Offermans (architect) vertelden ons over de plannen en ideeën voor de toekomst, zoals de nieuwe bibliotheek op de zuidas, samen met de universiteit. Het plan is om hier 24/7 open te zijn. Een plan om in de gaten te houden dus. Momenteel wordt er veel verbouwd en opgeknapt in de OBA. De rondleiding was kort en snel maar gaf wel een goed beeld voor de mensen in de groep die er nog nooit geweest waren. We hadden nog wel een ritje voor de boeg dus snel in de bus en op naar Den Helder.

En dan kom je voor het eerst binnen in de beste bibliotheek van 2017, School 7 in Den Helder.

Wat een fantastisch gebouw met een supermooie inrichting. Marcel van der Veer ontwierp het interieur en vertelde over het proces. Het bibliotheekgebouw is een combinatie van oud en nieuw.

De boeken staan in het nieuwe gebouw, dit is vanwege het gewicht. Het oude gebouw zie je op verschillende plekken terug, zoals hier waar het dak en de oude ramen te zien zijn.

Maar ook hier in de doorkijkjes die je overal in het gebouw vindt.

Mooie doorkijkjes ook naar buiten. Ik kan me voorstellen dat bezoekers hier graag komen. Dat ze hun favoriete plekjes hebben. De ramen zijn omkleed met meubels waardoor een knusse sfeer ontstaat. De medewerkers zijn duidelijk herkenbaar door waanzinnig mooie bedrijfskleding (je snapt die staat op mijn wensenlijstje) en de koffiecorner heeft een mooi aanbod lekkere dingen. In oude wc’s zijn hoekjes gemaakt voor kinderen en dat vind ik een grappig detail.

Ik heb de overige kandidaten vorig jaar niet gezien maar ik snap wel dat Den Helder heeft gewonnen. Het is het totaalplaatje en dat was helemaal af.

Meer foto’s van deze bezoeken staan op flickr en die vind je hier.

worden we de beste?

Aanstaande dinsdag weten we het. Wel pas aan het einde van de middag. Dan horen we of we met De Domijnen de beste bibliotheek van Nederland zijn geworden. Het zou natuurlijk fantastisch zijn als we winnen. Want zeg nou zelf dat is toch wel een hele bijzondere titel om te krijgen.

Het voelt wel een beetje raar voor mij. Ik ben pas in Sittard komen werken toen de bibliotheek in Ligne al af was. Dus met de plannen maken en het bouwen heb ik niets te maken gehad. Ik kwam in een gespreid bedje. Maar ik ben wel supertrots op de nominatie en als we winnen dan glunder ik natuurlijk gewoon mee. En natuurlijk zijn er altijd wel dingen die beter kunnen, af is nooit helemaal af. Gelukkig maar.

Deze foto is vorig jaar april gemaakt. Uiteraard in de bibliotheek Ligne. Ik werkte toen net een half jaar bij De Domijnen. En er is heel veel gebeurd in het afgelopen jaar. Ik heb veel nieuwe mensen ontmoet. Ik probeer mijn focus te verdelen over het museum, de bibliotheek en het archief. Ik ren me soms helemaal rot en op andere momenten heb ik wat meer tijd om te lezen en op de hoogte te blijven. Het zuiden bevalt heel erg goed. Maar ik vind het ook heerlijk om op pad te zijn.

En daarom vind ik het zo fijn dat ik mee mag met de International Library Express Tour aanstaande maandag. Georganiseerd door Erik Boekesteijn, Simon Duursema, Silvia Settels van Probiblio en de KB.
We starten bij de KB en gaan dan via de TU Delft, naar Gouda, naar Amsterdam en naar Den Helder. We krijgen presentaties van architecten en inrichters en we gaan ‘s avonds ook nog met de groep eten. Het wordt een mooie dag.

En dan op dinsdag is het nationale bibliotheekcongres. Het zal jullie misschien verbazen maar ik ben hier dus nog nooit naartoe geweest. Ik ben heel benieuwd hoe het zal zijn. Wie ga ik allemaal ontmoeten? Oude bekenden, nieuwe gezichten. Het worden vast een hele boel leuke mensen. Ik moet me nog verdiepen in het programma dus als je tips hebt, laat het me weten. Nu is Den Helder niet om de hoek dus ik blijf niet voor het diner. Ik heb er zin in. Tot dinsdag!

op bezoek bij Tashin in Amersfoort

Op 18 april vorig jaar bezocht ik de 4e pleisterplaats ontmoeting van route 2020. Een van de sprekers daar was Tashin Bulbul van de openbare bibliotheek in Amersfoort, Het Eemhuis. Ik was zo onder de indruk van zijn aanpak dus toen een aantal Zuyd en De Domijnen collega’s meer wilden weten over het omgaan met lastige klanten, jongeren en mensen met een rugzakje, gingen we bij Tashin op bezoek.

Tashin is toezichthouder, coach en gastheer. Hij is gekomen toen de bibliotheek werkte met beveiligers. Naast hen nam Tashin een aantal uren van de dag die taken over. Maar ook de rol van gastheer nam hij op zich. Hij sprak bezoekers aan op huisregels, maakte een praatje om zo de bezoekers te leren kennen en liep veel rond. Tashin kreeg de kans om na te denken over de beste omstandigheden, om te beginnen met hospitality en preventief willen zijn in plaats van alleen maar handhaven. De groep collega’s van de frontoffice werden meegenomen in dit proces en kregen training. Een aanpak van gezamenlijkheid werkt tenslotte beter dan dat je het alleen moet doen.

Het eerste wat Tashin aanpakte waren de huisregels, die waren niet duidelijk.

Nu herken ik dat wel. In ons gebouw, waar wij samen met de bibliotheek van Zuyd Hogeschool zitten, gebruiken we 2 verschillende sets huisregels. Hier duidelijkheid in scheppen gaat zeker helpen. Ook het gebruik van pictogrammen helpt heel goed. In Amersfoort kom je door het hele gebouw bordjes tegen en schermen met de huisregels, maar ook op de tafels liggen briefjes. 

Geen uitgeprinte A4-tjes maar mooi papier met daarop de pictogram en meer uitleg.

Tashin heeft inmiddels drie collega’s met wie hij de hele week en ook de weekenden op de vloer is. Niet in de ochtend want dan is het niet nodig, maar wel ‘s middags en ‘s avonds. Samen met de collega’s van de frontoffice spreekt hij bezoekers aan op gedrag. Als iemand gedrag vertoond wat niet wenselijk is dan krijgt hij/zij een gebouwverbod voor een dag. En in hele ernstige gevallen een gebouwverbod voor 3 maanden. Maar dan maakt een bezoeker het wel heel bont.

Maar het mooie aan de aanpak in Amersfoort is dat zij hun best doen om de bezoeker te leren kennen, om een band op te bouwen. Zij maken zich zorgen als iemand die er elke dag is niet komt. Ook is er veel contact met de winkels en restaurants op het plein, de daklozenopvang naast hen en met de wijkagent.

En het werkt heel goed. Zo goed dat Tashin en zijn collega’s ook tijd hebben voor bibliotheektaken en ook voor (kleine) beheertaken. Ik word heel blij van de aanpak in Amersfoort en zou deze graag overnemen in Sittard-Geleen.

Het Eemhuis is een fantastisch gebouw met een hele mooie bibliotheek. Zeker de moeite waard om eens te bezoeken als je in de buurt bent. Misschien herken je Tashin, of een van zijn collega’s wel. Wij keken van bovenaf of een collega van Tahin deed wat zij hoorde te doen. En ja, ze deed het geweldig. Ze sprak iedereen aan die iets deed wat niet mocht. Op een vriendelijke manier. En de bezoekers luisterden. Het was fascinerend om te zien.

museum kennisdag

Gister bezocht ik de Museum kennisdag van de Museum Vereniging. Het werd georganiseerd in museum Louwman in Den Haag. De inloop startte om 9 uur dus mocht ik vroeg op en in de trein. Tussen allemaal Feyenoord supporters die in Rotterdam een feestje gingen vieren.

De dag bestond uit verschillende sessies met lange pauzes er tussen zodat er voldoende tijd was om te netwerken. Zo was het dus ook niet erg dat elke sessie vreselijk uit liep want zelfs dan kwam je ruim op tijd aan bij de volgende sessie. Het museum is een super mooie locatie met veel zalen, fijne catering en een goede atmosfeer. In de lunchpauze konden we fijn om het gras buiten zitten.

De eerste sessie: Collectie Digitaal delen.
Sprekers:Arne Wossink – projectleider Vereniging Wikimedia Nederland | Peter Gorgels  Internetmanager Rijksmuseum | Linda Volkers – Marketing Manager Rijksmuseum

In het verhaal van Arne stond kennis vrij toegankelijk maken centraal. Dat is iets wat Wikimedia Foundation wil maar ook wat veel musea willen. Inmiddels staan er 38 miljoen mediabestanden in de wikimedia commons en dat aantal groeit elke dag. Zo voegen bijvoorbeeld de KB en het Tropenmuseum ook hun beelden aan deze database toe. Een belangrijke vraag die je jezelf moet stellen voordat je de collectie van jouw museum online zet is hebben wij de rechten op de beelden? Deze informatie heb je nodig, het liefste op papier, voordat je bestanden in het publieke domein zet. Denk ook bijvoorbeeld na over welke cc-licentie je wilt gebruiken voor je digitale beeldbank.


Peter Gorgels en Linda Volkers namen ons mee naar Rijksstudio. Een concept van het Rijksmuseum om de collectie in high resolutie beelden online te zetten. Iedereen mag met de beelden doen wat hij wil. En soms gaat het Rijksmuseum samenwerkingen aan met bijvoorbeeld Heineken en Etsy. Inmiddels staan er 310.000 beelden online. Het voordeel is dat het grootste deel van de collectie rechtenvrij is.

Rijksstudio is gebaseerd op Pinterest en Instagram in een tijd dat die twee apps opkwamen. Er zijn verschillende manieren om de collectie te benaderen, een tijdlijn, een top 100 en een zoekbalk. Je kan zelf een collectie samenstellen en zo museumdirecteur worden. Voor het Rijksmuseum is het online zetten van de beelden een manier om een hele grote groep mensen te bereiken. Deze groep, waaronder ook de culture snacker, hoeft niet geïnteresseerd te zijn in kunst maar houdt wel van mooie plaatjes. Met de beelden mag je dus alles doen, ook commerciële activiteiten. En je kan bijvoorbeeld ook meedoen met de wedstrijd die elk jaar wordt uitgeschreven – de Rijksstudio Award – vorig jaar 2600 inzendingen.

De tweede sessie: hoe kan ik mijn museum sterker profileren richting mijn gemeente(raad)?
Sprekers: Jouetta van der Ploeg – directeur Stadsmuseum Zoetermeer | Saskia van Schaik – senior netwerkregisseur cultuur bij de gemeente Zoetermeer | Marjonne Kube – van Dijk – conservator Stadsmuseum Zoetermeer

Stadsmuseum Zoetermeer nam de publicatie Meer dan Waard als uitgangspunt voor het gesprek met de gemeente. Een enorm succes zo bleek en binnenkort opent het Living Museum in Zoetermeer, een museum over Lifestyle in Nederland van na 1950. Een bijzonder mooi traject waar in een aantal weken heel veel met publiek, experts en anderen is georganiseerd in samenspraaksessies. Na 3 korte presentaties gingen we met de tafelgenoten in gesprek. De verschillen zijn groot. Werk je voor een stad of dorp, ben je privaat gefinancierd of krijg je subsidie van de gemeente. De uitdagingen zijn groot en daarom zijn voorbeelden van successen zoals Zoetermeer fijn.

sessie 3: vrijwilligers in het museum
sprekers: Douwe Minkema – Nationaal Militair Museum | Sjoerd Staal – VSB fonds | Jacqulien van Schaik-Bakker – museum Beelden aan Zee

Een hot item, de zaal zat dan ook vol. Sjoerd had een stappenplan voor vrijwilligersbeleid en stelde tussendoor vragen aan Douwe en Jacqulien en hiermee werd het een leuk interactieve sessie want het publiek deed ook gewoon mee.

  1. beschrijf waarom je wilt werken met vrijwilligers | hoe past dit in de visie van het museum (denk na over de selectie, want je kan niet iedereen aannemen en als je dit we doet krijg je later spijt)
  2. hoe haal je vrijwilligers binnen | mee laten lopen | inwerken | heb je iets van een proeftijd
  3. begeleiding (bij Beelden aan Zee werken partners (zo noemen zij de vrijwilligers) 46 dagdelen per jaar waarvan 6 dagdelen in het weekend) | denk ook na over hoe je de vrijwilligers informeert, gebruik je hier bijvoorbeeld intranet voor
  4. basisvoorwaarden (wat spreek je af over vergoeding)
  5. belonen
  6. beëindigen (beide musea hanteerden de leeftijdsgrens van 75 jaar)

Iedere deelnemer aan de sessie kreeg een printje van het handboek voor vrijwilligers van het Nationaal Militair Museum mee en daarin staan hele interessante dingen om mee te nemen als je met vrijwilligers gaat werken. Het VSB-fonds deed onderzoek naar vrijwilligers in musea, een slide uit dat onderzoek staat hieronder. Zeker de moeite waard om door te lezen als je wilt starten met vrijwilligers.

De 6 stappen die Sjoerd tijdens de presentatie besprak staan hier ook in beschreven.

de laatste sessie: Global Branding
Spreker: Frank Houben – directeur global branding & marketing communications KLM

Op het programma stond een presentatie van Google maar die werd op het laatste moment geannuleerd. De vervangende sessie over social media leek mij niet veel toe te voegen dus wandelde ik door het museum naar de presentatie van Frank Houben. Zoals je van een groot commercieel bedrijf mag verwachten was dit een goed onderbouwd verhaal dat startte met de WHY. Ik dacht even aan Simon Sinek. Frank vertelde over het kompas dat KLM gebruikt. Liet waanzinnig mooie filmpjes zien van samenwerking met brandpartners. Zoals deze samenwerking met Disney.

En hij noemde de gouden regels om anders te zijn zoals create a buzz, create emotion, pull don’t push, push your limits and never give up. En als laatste be inspired – stay hungry! En zo inspireerde Frank in de laatste sessie van de dag mij en vele anderen.

cubiss bijeenkomst – collectioneren nieuwe stijl

Vorige week reisde ik naar Strijp-S om bij Seats2Meet een Cubiss bijeenkomst bij te wonen. Het thema was al bekend omdat een aantal maanden geleden een zelfde soort bijeenkomst was georganiseerd voor Limburgse bibliotheekdirecteuren bij De Domijnen in Sittard. Toch stond er voldoende nieuws op het programma om het een interessante middag te maken. En waren er genoeg nieuwe mensen om te ontmoeten.

Cubiss had de middag als volgt aangekondigd:
Iedere bibliotheek is met zijn omgeving in gesprek over de toekomst van de bibliotheek. Een vraagstuk dat urgenter is dan ooit, gezien de voortgaande digitalisering van informatie, veranderingen in de samenleving en de terugtrekkende beweging van de overheid. Om richting te geven aan de ‘bibliotheek van de toekomst’ zijn bibliotheken zoekende. Een belangrijke vraag die daarbij wordt gesteld, is wat de rol en betekenis van de collectie is.

De introductie hierop werd gegeven door twee ministers van het ministerie van Verbeelding, Rob Bruijnzeels en Joyce Sternheim. Zij presenteerden het visiestuk van collectie naar collectie. Het visiestuk is zeker de moeite waard om eens te lezen en de aanbevelingen goed tot je door te laten dringen. Het zal ook een stuk zijn dat de komende tijd vaak wordt aangehaald en dan is het ook fijn om de inhoud te kennen.

Na het visiestuk vraagt de dagvoorzitter aan drie bibliotheekdirecteuren om te reageren op de inhoud.

De directeur van de Openbare Bibliotheek Den Bosch geeft ons een inkijkje in hoe zij met een jaarthema aan de slag zijn gegaan.

Zij kozen voor het thema tijd en hebben alle activiteiten daaraan opgehangen. Een mooi idee en zeker goed uitvoerbaar. Ook voor de klanten is het dan duidelijk dat een activiteit bij het jaarthema hoort. Alhoewel ik van iemand uit de zaal begreep dat een nieuw ontworpen meubel die in de bibliotheek stond met boeken over tijd niet werd gezien als onderdeel van het geheel. Deze bibliotheek zocht heel duidelijk de verbinding tussen de collectie en de programmeurs. Een verbinding die in veel bibliotheken, zo begrijp ik, een beetje verloren is gegaan toen deze afdelingen uit elkaar zijn getrokken.

De presentatie van Errol van de Werdt (directeur Stichting Mommerskwartier in Tilburg, waar ook het Textielmuseum onder valt) had de mooie titel, het museum is geen meneer meer. Voor mij is het Textielmuseum en heel goed voorbeeld van een museum dat zich de afgelopen jaren opnieuw heeft uitgevonden. Ik kom er graag en volg ze ook online. Misschien heeft dat ook te maken met het feit dat een oud collega uit Rotterdam in de bibliotheek van het museum werkt en haar kwam ik dan ook hier weer tegen. Nederland is ook maar een heel klein land.

Zijn betoog was inspirerend en ja ik heb aantekeningen gemaakt maar om nu de kern hier uit te pakken vind ik lastig. Het is vooral de manier waarop zij in Tilburg omgaan met het begrip betekenis geven en participeren/co-creëren dat ik bijzonder vind. Zij zijn een museum, een werkplaats en een academie in een. De lijntjes met Tilburg zijn kort en een bezoek op korte termijn zit in de planning. Ik ga hier vast nog meer over schrijven.

Na de presentaties was het tijd in groepjes van 10 in een worldcafe setting verder te praten over de uitdagingen die ons te wachten staan. Er was ook gevraagd om iets mee te nemen voor de collectie nieuwe stijl. De meesten hadden een boek meegenomen wat niet mocht ontbreken.

En ik natuurlijk niet. Ik had niets meegenomen omdat ik een mens mee wilde nemen (en die waren er al genoeg in de zaal). Een mens met een mooi verhaal dat was mijn toevoeging aan het geheel.

En Erik Boekesteijn, die de dag afsloot, had het ook over de mensen en hoe je de collectie en de verhalen met hen kan verbinden. Zijn jaar als beste bibliothecaris van Nederland is voorbij en nu brengt hij een deel van zijn tijd door in het land. Voor de KB mag hij namelijk bibliotheken helpen met innovatie. En zo kwam hij laatst ook langs in Limburg.

Voor dat idee moet ik nog even verder aan de slag met collega’s. Maar er is een zaadje geplant en dat is altijd goed. Als de zon weer gaat schijnen wordt dat een heel leuk idee met veel verbindingen. Ook met de collectie. En met mensen.

Cubiss had een goede middag georganiseerd op een inspirerende plek. Ik laat het allemaal even bezinken. Maar een lijst van te-lezen-rapporten en visies. Mocht je nu een tip voor me hebben, laat het me even weten. Mag via de socials of de mail, je weet me wel te vinden.