De Europese Bibliotheek

Vanmiddag, toen ik aan het zoeken was naar bibliotheken in Helsinki om te bezoeken, stuitte ik op een link naar de Europese Bibliotheek. En het vreemde is…. ik kende deze website niet. En dat terwijl deze toch al een paar jaar bestaat. Best een vreemde gewaarwording. Om niet veel later te denken, als ik deze site niet ken zijn er misschien wel anderen die hem ook niet kennen. En dus een post over een website die toegang geeft tot de collecties van 48 nationale bibliotheken.

europeanlibrary

Laten wij eens beter kijken naar de site. Als ik bijvoorbeeld in de verschillende collecties zoek op Delft krijg ik aan de linkerkant van de pagina per bibliotheek te zien hoeveel items er te vinden zijn. Met natuurlijk de meeste hits bij de KB in Den Haag. Achter sommige resultaten staat een knop met see online. Ik verwacht een online bron, misschien een fulltekst… en krijg een popup met de catalogusentry van de KB waar ik eigenlijk niets mee kan. Ja, ik kan het boek aanvragen om het later op te halen in Den Haag. Ik heb geen lenerspas van de KB dus dat schiet niet op.

Wel aardig zijn de online tentoonstellingen die tot nu toe gemaakt zijn.

Ik struin nog even door de site, zie een knop zoek op online boeken en krijg precies dezelfde resultaten als bij de eerste zoekvraag. Als ik de collectie bijzonder items van Shakespeare opvraag (een suggestie door de Europese Bibliotheek gegeven) krijg ik een foutmelding als ik deze online wil bekijken.

Een beetje een tegenvaller dus. Wel een goed idee om alle collecties online samen te voegen maar een gebruiker wil meer dan wat er nu wordt geboden. Nu gaat de Europese Bibliotheek het komende jaar samenwerken met Europeana, misschien helpt dat.

Een beetje historie, of een manier om verhalen te vertellen

Vorige week schreef ik al over mijn moeder en haar verhaal van de Tweede Wereldoorlog. Gister vertelde zij mij iets nieuws. Er is namelijk een website gemaakt, vol met verhalen over de oorlog van mensen uit Enkhuizen. En mijn tante deed ook mee, ze is te zien in een filmpje over kinderspel.

Als je website Ooggetuigen – de stad en de oorlog opstart (in Flash gemaakt door een oud-docent geschiedenis die ik had op de HAVO) dan zie je de plattegrond van Enkhuizen.

enkhuizen_kaart

Als je op een van de thema’s aan de linkerkant van de kaart klikt dan zie je waar op de kaart dit thema plaatsvond om vervolgens naar een nieuwe pagina te gaan met afbeeldingen en filmpjes.

enkhuizen_afbeelding

De meeste afbeeldingen komen uit het archief van de Vereniging Oud Enkhuizen.

En dit is dan mijn tante die vertelt over hoe er puzzels gemaakt werden door de onderduikers en waar zij dan mee speelde.

enkhuizen_puzzels

Deze tante is dol op (familie)geschiedenis en verhalen vertellen. Zij schrijft zelfs boeken die worden uitgegeven. Als ik aan deze tante denk en aan het persoonlijke archief dat zij thuis heeft dan kan ik mij wel eens zorgen maken. Want wie gaat het voor dat archief zorgen als zij er straks niet meer is. Mede daarom vind ik het erg fijn dat deze website nu is gemaakt omdat er zo nog iets van haar verhaal blijft bestaan.

Ebooks en onderwijs

Een paar maanden geleden mocht ik een aantal ebookreaders testen voor de universiteitsbibliotheek waar ik werk. Maar niet alleen ik testte de readers ook studenten, docenten en onderzoekers deden mee. Wij kwamen allemaal tot dezelfde conclusie: aardige apparaten maar voor het onderzoek en onderwijs is het nog net niet voldoende doorontwikkeld. Tenminste niet voor het soort onderzoek en onderwijs dat op de TU Delft wordt aangeboden. En dus besloot de bibliotheek dat er nog geen dozijn ebookreaders aangeschaft hoefde te worden om deze uit te kunnen lenen aan de gebruikers.

Sindsdien houd ik de ontwikkeling van ebookreaders en ebooks in de gaten en bewaar ik alles wat ik tegenkom over de verschillende readers die op de markt zijn, de ervaringen die gebruikers met de readers hebben, maar ook de links met catalogi van ebooks. Daarom viel het bericht bij ResourceShelf mij ook op waar aandacht wordt geschonken aan een onderzoek van JISC over ebooks in het onderwijs.

jisc_ebooks

In de afgelopen twee jaar heeft JISC samengewerkt met universiteiten in de UK om te onderzoeken hoe ebooks gebruikt worden door studenten en docenten. Bij aanvang van het onderzoek gebruikten zij 36 ebooks die gebruikt worden in het onderwijs op het gebied van management, media studies, techniek en medicijnen. Deze boeken werden geselecteerd door een speciale commissie en gratis beschikbaar gesteld voor alle gebruikers binnen het hoger onderwijs op het MyiLibrary platform. Aan het onderzoek deden 127 universiteiten mee.

Het onderzoek had twee doelstellingen:

  • to collect qualitative and quantitative data on e-book user behaviours
  • to measure the impact of making e-books freely available at the point of use on publisher’s print sales and library circulation figures.

In januari 2008 werd de eerste enquete gehouden onder de gebruikers en maar liefst 23.445 mensen deden hieraan mee (resultaten). Een jaar later werd deze enquete herhaald. Deze zomer zullen de resultaten van beide onderzoeken vergeleken worden en zal er een nieuw rapport uitkomen.

Een drietal opmerkelijke dingen die in deze korte rapportage te vinden zijn:

  • de meeste studenten lezen verschillende verschillende hoofdstukken in korte perioden en gebruiken de ereader voor 11 minuten of langer per sessie
  • maar 26% van de docenten raden het lezen van ebooks niet aan, aan studenten
  • 64% van de studenten gebruiken ebooks en 52% verkrijgt deze via de bibliotheek in plaats van ze op internet te downloaden/kopen of ze van vrienden/collega’s te lenen.

En nog een fijn antwoord voor de universiteitsbibliotheken:

jisc_ebooks_bib

Gebruikt beeldmateriaal is afkomstig van Flickr – recruit more techs! van striatic

Gaming & bibliotheken

Afgelopen dinsdag begaf ik mij per trein naar station Den Haag Moerwijk, een station waar ik normaal gesproken alleen uitstap om naar Parkpop te gaan. Dit keer stapte ik uit om naar een wijkbibliotheek te lopen om daar een presentatie te geven over gamen en bibliotheken. Het verzoek voor de presentatie kreeg ik een week ervoor, een beetje laat, dat wel, maar het was een leuke groep en ik hoefde maar een half uurtje te praten dus zei ik ja. Wat ik erg bijzonder vond was dat de boekenkasten aan de kant waren geschoven om plaats te maken voor de stoelen van de toehoorders en dat ik dus gewoon op de jongerenvloer mijn presentatie mocht doen.

denhaag

En inderdaad de groep was leuk en gezellig, zeer gemengd, oud en jong en ook de directeur zat in de zaal. Toen ik aan het einde van mijn presentatie zei dat ik hoopte dat ik deze bibliotheek de volgende keer kan noemen als voorbeeld werd ik direct teruggefloten. Want deze bibliotheek doet al het een en ander met gaming, hebben een flightcase van TGS en organiseren evenementen. Jammer genoeg kan ik hier online nog niet zo heel veel van terugvinden maar er is mij beloofd dat het een en ander wordt opgestuurd en dat ik dus niet nogmaals kan zeggen dat zij nog niets met gaming doen.

Voor degenen die mijn presentatie nog eens willen zien:

En dan nog een artikel dat ik een poosje geleden schreef voor het nieuwe tijdschrift Digitale Bibliotheek en dat gaat over gaming en laaggeletterdheid. Ik schreef dit artikel naar aanleiding van het debat over hetzelfde onderwerp dat op 20 januari in Leiden plaatsvond. Uiteraard mocht ik dit niet direct na het verschijnen online zetten maar na het verschijnen van nummer 2 van DB, mocht het wel. Dus bij deze, als je het nog niet gelezen hebt, dan kan dat dus hier.
Laaggeletterdheid te lijf met games

Gelezen in de afgelopen maanden

Niet 1, niet 2, maar 3 boeken van een en dezelfde schrijfster las ik de afgelopen maanden. Ik zag ze staan in de bibliotheek en ik dacht als het 1e deel nu leuk is, heb meteen het vervolg ook in huis. Toen wist ik nog niet dat er inmiddels ook een 4de deel is verschenen maar die hebben ze nog niet bij mijn bieb (zoals wel vaker ze iets niet hebben of ik iets niet kan vinden…. – misschien moet ik eens lid worden van een andere bieb…)

swendson_in

Maar goed de boeken die ik las zijn van Hanna Swendson en gaan over Katie Chandler die in New York woont. Op zich niets spannends zou je denken maar Katie werkt bij de firma Betovering, Bezwering & Illusie. Want zoals je al snel merkt, magie is overal, ook in New York. Katie is een van de weinige mensen die immuun is voor tovenarij en dat helpt haar bij het ontmaskeren van verborgen leugens, namaaktovertrucs en gevaarlijke banvloeken.

En dan is er natuurlijk ook nog een superknappe tovenaar die Katie helpt bij haar werk.

1e deel: De tovenaar op het witte paard
2e deel: Op vleugels
3e deel: Als bij toverslag

En nu maar wachten op deel 4……

Webby Awards

Op Young Marketing lees ik over de uitreiking van de 13e Webby Awards en dat Tate Kids de winnaar is in de categorie Youth. Nu ziet die site er ook erg goed uit, net als het oudere broertje of zusje, de site Young Tate.

tate_kids

En op beide sites wordt de doelgroep op een eigen manier aangesproken. Mooi gedaan en dus een terechte winnaar van een Webby Award.

tate_young

Omdat ik nieuwsgierig ben geworden naar de andere winnaars in de overige categorieën neem ik even een kijkje op de lijst. En ik kom daar onder andere deze tegen in de categorie Education (geen winnaar maar wel een genomineerde). De site is van The Times en leert je om te spellen.

spellingbee

Zoals je ziet leer je spellen door een game te spelen. Ik dacht eenvoudig te beginnen, de robot spreekt een woord uit en ik moet het in het vakje typen. Makkelijk is het niet, de woorden zijn soms best ingewikkeld en soms hoor ik het ook niet goed waardoor ik denk dat er een ander woord gezocht wordt. Maar als je wilt krijg je hulp en kun je het woord nog een keer laten uitspreken. Je kan ook tegen elkaar spelen of het multiple choice spel spelen waarbij je moet aangeven welk woord verkeerd geschreven is. Je kan het spel als gast spelen maar ook een profiel aanmaken en dit gebruiken als je vaker speelt of het tegen vriendjes opneemt. En als je een profiel hebt kun je meedoen aan wedstrijden en prijzen winnen.

Deze site moest het in deze categorie opnemen tegen Smarthistory en Edutopia en daar kon het niet van winnen.

smarthistory

De verschillen in doelgroep, thema’s en uitvoering is ook erg groot.

edutopia

En dus haalde genomineerde Visual Dictionary het ook niet in deze categorie.

visualdictionary

En dat terwijl dit toch een hele handige site is. Zeker voor een generatie die meer met beelden opgroeit dan met tekst. En als naslagwerk is de site ook erg goed te gebruiken.

Voor nog meer genomineerden en winnaars kijk eens op de lijst. Er zitten zeker nog meer interessante sites tussen die de moeite van het bekijken meer dan waard zijn.

Jaarverslag van de bibliotheek

In mijn bibliotheek is het weer zover. Het jaarverslag. Dit keer anders, hipper, leuker, spannender dan voorgaande jaren. Jammer dat de marketing en communicatie afdeling dit voorbeeld niet heeft gezien. Want hiervan zeg ik gewoon WOUW!! Die zin bovenaan alleen al: telling our Library Story en zo hoort het ook gewoon te zijn.Verhalen vertellen.

jaarverslag Columbus

En wat een lef om het zo aan te pakken. Maar wacht even, is dit niet de bibliotheek waar Helene Blowers ook werkt? Ja dus!

Met dank aan: The M Word

Digivaardig & Digibewust: een werkgroep over veiligheid

Lang twijfelde ik of ik zou gaan, naar die eerste bijeenkomst van de werkgroep Ouders en kinderen veilig online. Ik had mij op 5 februari aangemeld voor deze werkgroep (en voor de werkgroep Digibeten: offliners worden onliners) toen ik bij de kick-off was van het programma Digivaardig & Digibewust. Ik twijfelde omdat ik niet goed wist wat ik moest verwachten en omdat ik het gevoel had mij bij de verkeerde groep te hebben aangemeld vanwege het woordje veilig in de titel van de werkgroep.

Ik besloot toch te gaan. Met het idee, als het niets is, meld ik mij weer af en is er verder geen man over boord. De bijeenkomst werd gehouden in het nieuwe gebouw van ECP.NL-EPN in Leidschendam. Marjolein Bonthuis van ECP/EPN opende de meeting door iedereen zichzelf even voor te laten stellen. Het was een bont gezelschap aan tafel. Zo zag ik iemand van TNO, UPC, een mediacoach, de VOB, MTV & Nickelodeon, Digital Playground, Netwerk 6 producties, Vereniging Openbaar Onderwijs, IBM, ministerie van Economische Zaken en van het Mediawijsheidexpertisecentrum. Later schoven er nog meer mensen aan, waaronder Carola van Mama’s online. Haar had ik eerder gezien, bij een dag van het Mediawijsheidexpertisecentrum, met haar mocht ik toen speeddaten en ik weet nog dat ik er een beetje een vreemd gevoel aan had overgehouden. Ik kan mij nog herinneren dat zij kinderen het liefste achter de pc vandaan wilde halen en ze buiten wilde laten spelen. Toen ik begon over gamen in de bibliotheek…… Laten we het er op houden dat wij in compleet andere werelden leven.

Maargoed een gemengd gezelschap met verschillende standpunten en ideeen. Op zich interessant genoeg zou je zeggen. Alleen jammer dat de focus van de sessie steeds meer verschoof van algemeenheden naar veiligheid en op het einde het alleen nog maar ging over kinderporno op internet en cyberpesten. Begrijp mij niet verkeerd, ik vind het juist heel goed dat hier tegen wordt opgetreden en dat er iets aan wordt gedaan, maar het is niet iets dat deze groep op kan lossen. Hier moeten andere ministeries zich mee bezig houden. En eigenlijk vond ik het een beetje jammer dat het die kant op ging. Oke, de groep heeft veiligheid in de titel. Maar veiligheid kan op heel veel manieren en het kan zelfs ook vanuit een positieve kant benaderd worden. Tijdens deze meeting werd het meteen weer zo negatief en dat vond ik jammer.

De presentatie die Ancella Evers (VOO) deed over een idee dat subsidie heeft gekregen sneeuwde een beetje onder. Zij was voor dit idee op zoek naar partners en er waren een paar mensen aan tafel die reageerden. Maar het kwam niet echt van de grond. Of dit nu aan het idee ligt of aan de interesse van de tafelgenoten, ik ben er nog niet uit.

En toen het gesprek ook nog ging over een leeftijdsgrens aan wie deze werkgroep aandacht gaat schenken (op mijn initiatief dat weer wel) en deze grens gezet werd bij 18 jaar toen was ik helemaal teleurgesteld. Ik denk namelijk dat er een enorme grote groep vergeten gaat worden in de campagnes rondom mediawijsheid en ook binnen dit initiatief, deze groep is de groep studenten en 40/50-ers. Moeten zij niet geholpen worden om mediawijzer te worden? En wie pakt dit dan op? Wij hadden vanuit UGame – ULearn een voorstel geschreven voor een subsidie dat het niet haalde. Nu vind ik dat jammer maar wij vinden ergens anders wel geld. Waarom? Omdat ik het superbelangrijk vind dat er eens verder gekeken wordt dan scholieren, pubers en (vergeef mij) bejaarden.

Nu dacht ik al eerder dat dit niet de juiste groep voor mij was (ik twijfelde niet voor niets om wel of niet te gaan) en ik heb dat ook uitgesproken in een kort gesprekje met Marjolein dat wij aan het einde van de meeting hadden. Voor de werkgroep Digibeten was ik dus niet aangemeld en dat wordt alsnog geregeld. Ik denk dat ik daar een meer zinvolle bijdrage aan kan doen namelijk. Of ik nog een keer bij deze groep aanhaak, ik laat het even in het midden. Ik wacht de interactie die op de Linkedin groep plaatsvindt nog even af en besluit dan om mij al dan niet af te melden.

Boeken in het publieke domein

Ooit wel eens nagedacht hoe boeken in het publieke domein worden omgezet naar e-books? Ik ook niet hoor. Maar bij het opruimen van links bij Delicious kom ik deze website tegen die ik vorig jaar een keer bewaarde. De site is Distributed Proofreaders. En dit is wat zij doen:

Distributed Proofreaders provides a web-based method to ease the conversion of Public Domain books into e-books. By dividing the workload into individual pages, many volunteers can work on a book at the same time, which significantly speeds up the creation process.

Vrijwilligers die zich hebben aangemeld krijgen een gescande pagina (afbeelding) en de bijbehorende OCR-tekstfile op een webpagina aangeboden. Op deze manier kunnen de vrijwiligers de tekst en de afbeelding met elkaar vergelijken en als deze klopt terugsturen aan de site. Een tweede vrijwilliger controleert dan nogmaals de afbeelding en de tekst. Als alle pagina’s deze stappen zijn doorgelopen wordt het boek als een ebook samengesteld en wordt het aan het Project Gutenberg archief aangeboden. Door de software die gebruikt wordt is het mogelijk dat verschillende mensen tegelijkertijd aan een boek werken waardoor de ebooks sneller beschikbaar komen.

De boeken die deze groep doet zijn allemaal boeken waar geen copyrights meer op zitten. Zij vinden de boeken bij antiquariaten, bibliotheken of mensen sturen de boeken aan hen op. Zij scannen de boeken nadat zij hebben gecontroleerd of deze niet al als ebook bestaan of op het punt staan om in de Gutenberg bibliotheek opgenomen te worden.

dp

Het vreemde is dat deze groep al vanaf 2000 bestaat en dat ik er nog niet eerder van had gehoord. En dat terwijl zij zo goed werk doen. Aanmelden als vrijwilliger kan altijd. Je wordt dan wel aangemoedigd om tenminste een pagina per dag te beoordelen. En je weet natuurlijk niet welk boek je krijgt…