Liber Architecture Group – pre-seminar visits – dag 2

Vorige week was ik in Madrid voor de Liber Architecture Group Seminar met de titel Fit for what purpose? Planning libraries for the users of the future. Het seminar is interessant voor bibliotheekmensen die te maken krijgen met een verbouwing van de bibliotheek of nieuwbouw. Op de sprekerslijst staan collega’s die hier al mee te maken hebben gehad en architecten, maar ook wordt er gesproken over nieuwe technologie en de bibliotheek als onderdeel van een groter geheel zoals bijvoorbeeld een historisch centrum. Het seminar wordt elke twee jaar gehouden.  De deelnemers komen uit alle landen van Europa en het zijn er ongeveer 130.

Op de tweede dag van het seminar stonden bezoekjes aan de volgende bibliotheken op het programma:

  • UNED University Library (Universidad Nacional de Educación a Distancia)
  • Biblioteca Tomàs Navarro del del Consejo Superior de Investigaciones Científicas (CSIC)
  • Biblioteca Pública de Guadalajara

De UNED University Library was gevestigd in een troosteloos en donker gebouw. De ramen die je aan de buitenkant ziet zijn de ramen van de kantoren van de medewerkers, hier wordt wel goed voor gezorgd, zij zien de buitenlucht. De gebruikers zien die buitenlucht bijna niet (de ramen zitten erg hoog en zijn klein) en zij moeten lampen gebruiken om de boeken te kunnen bestuderen.

Ik was van te voren gewaarschuwd voor deze bibliotheek in de zin van dat ik er weinig inspiratie op zou doen. En degenen die mij waarschuwden hebben geen ongelijk gekregen. Het was donker, vies en oud. En dat in een gebouw dat maar een paar jaar ouder is dan de bibliotheek waar ik werk. Wat een verschil!

De tweede bibliotheek op die dag was wel inspirerend. Het was de Biblioteca Tomàs Navarro del del Consejo Superior de Investigaciones Científicas (CSIC). Dit onderzoeksinstituut is gevestigd in het voormalige gebouw van de nationale loterij. Een gebouw dat in oorsprong niet is gebouwd als bibliotheek en dat kun je soms zien. De depots zijn bijvoorbeeld gehuisvest in de parkeergarage van het gebouw.

In deze depots staan ongeveer 20 kilometer aan boeken, boven in de open opstelling staat nog eens 11 kilometer. Het instituut heeft ongeveer 800 medewerkers waarvan er 74 in de bibliotheek werken. Het was niet druk in de bibliotheek en op de vraag waarom was dat niet veel mensen de bibliotheek weten te vinden of denken dat deze alleen door medewerkers gebruikt mag worden. De bewegwijzering in dit gebouw was eenvoudig maar zeer efficient.

De laatste bibliotheek van de dag was een openbare bibliotheek in het plaatsje Guadalajara, gehuisvest in een gebouw uit de Middeleeuwen. 15 jaar geleden besloot het gemeentebestuur om in het gebouw een bibliotheek te vestigen en werd er een tender uitgeschreven. Hieraan deden 21 architecten mee en de architect die het gebouw het meest respecteerde heeft gewonnen. Om alle boeken van de oude bibliotheek naar de nieuwe bibliotheek te krijgen is een menselijke ketting gemaakt die 1 voor 1 alle boeken doorgaf aan elkaar.

Wat mij opviel aan deze bibliotheek was de piano in het centrale gedeelte. Hier zat ook iemand op te spelen met ernaast iemand die aan het indutten was. Wat ook opviel waren deze twee werkplekken met bijzondere lampen.

Misschien moesten de lampen het daglicht nabootsen want dat zag je hier dus niet. Verder was het een verouderde bibliotheek die toch wel heel veel bezocht werd door de lokale bewoners. Volgens de mensen van de bibliotheek was hun gebouw eigenlijk het enige waarvoor je naar Guadalajara kwam. Er was verder niets te beleven en architectonische hoogstandjes kenden ze daar ook al niet. Beetje troosteloos dus, net als de eerste bibliotheek die dag.

Meer beeldmateriaal van de bibliotheekbezoeken vind je hier.

Gestrand in Madrid

Je maakt het hopelijk maar 1x in je leven mee, stranden in een stad in het buitenland met geen idee wanneer je weer thuis zal zijn. Het overkwam mijn collega Wilma en mij en met ons nog duizenden anderen. De stad waar wij strandden heet Madrid.

Dat ik op zaterdag niet kon vertrekken werd in de loop van donderdag duidelijk. Maar eigenlijk maakte ik mij nog geen zorgen. Elke keer werd de tijd dat de vliegvelden open zouden gaan verschoven en iedere keer was er de hoop dat het wel zou gaan lukken. Op vrijdag had ik nog een congresdag met een diner en genoot ik nog van de stad. Maar zaterdag, zaterdag werd het ineens een heel ander verhaal.

Zaterdagochtend zaten Wilma en ik ’s morgens vroeg in de lobby van het hotel. Alle opties werden doorgesproken en met de gratis wifi konden wij nog wat zoekacties uitvoeren. De eerste gedachte was om te kijken of wij een trein konden krijgen. Dus samen op weg naar het treinstation. De rijen die wij daar zagen waren lang en het nummertje dat we moesten trekken liet ons zien dat er 90 mensen voor ons waren.
Toen wij een paar Engelse congresdeelnemers zagen werden wij enthousiast, wij hadden hen een uur eerder uit het hotel zien vertrekken. Wij vroegen of wij aan mochten haken en waren daarom al na 10 wachtenden voor ons aan de beurt. De eerste mogelijkheid om een treinkaartje te kunnen boeken was vrijdag….. Dus nog bijna een week wachten in Madrid…. Dat ging ons te ver. Wij sloegen het aanbod af, of dat slim was wisten wij toen nog niet.

Inmiddels hadden wij begrepen dat het huren van een auto onmogelijk zou zijn. Een Nederlandse vriend van Wilma die 300 kilometer onder Madrid woont heeft daar nog een auto proberen te huren en was ook niet geslaagd.

Toch maar naar het vliegveld dan, om in ieder geval ons ticket om te boeken.

Koen Rotteveel (DOK) en zijn vriendin Tina belden regelmatig om te horen hoe of wat. Ook zij kwamen naar het vliegveld. En toen Wilma en ik al een uur in de rij stonden schoven zij bij ons aan. Van een van de Deense deelnemers wisten wij dat het drie uur zou duren voordat wij geholpen zouden worden. Ondertussen kwamen dames van de KLM langs om ons een telefoonnummer te geven dat wij konden bellen zodat wij niet hoefden te wachten. Maar wij gingen nergens heen, wij bleven gewoon staan, wachten, slimme oplossingen bedenken om thuis te komen.

Een aantal ideeen:

  • liften
  • auto kopen
  • touringcar huren
  • Nederlandse vrachtwagenchauffeurs zoeken
  • twitter inzetten om mensen te zoeken die ook gestrand waren
  • twitter inzetten om hulp te krijgen
  • fietsen of met een brommer naar huis rijden
  • iemand vanuit Nederland laten komen in een auto om ons op te halen (kun je iemand zo gek krijgen….)
  • afwachten

Inmiddels kwamen op twitter berichten voorbij dat wij maar moesten genieten van die paar extra dagen van Madrid. Maar genieten zit er niet in als je niet weet of je nog een week moet blijven of misschien nog langer. Het is al helemaal niet genieten als je gewoon heel graag naar huis wilt. Je gaat niet de toerist uithangen als je opties om terug te komen aan het uitzoeken bent. Dat is het enige waar je aan denkt. En fijn op een terras zitten…. wat al niet kon omdat het regende in Madrid…. dat zat er dus niet in.

En in die rij op het vliegveld bedachten wij dat iemand ons op moest komen halen. Wilma haar auto stond tenslotte in Delft. Maar iemand alleen laten rijden is ondoenlijk dus moesten wij twee chauffeurs regelen en een busje, omdat Wilma’s auto met twee chauffeurs en ons vieren te klein zou zijn. En geld om de chauffeurs de benzine en tol te laten betalen. Het kostte ons ongeveer twee uur en een aantal telefoontjes om een chauffeur te regelen. We hebben echt iedereen die wij kenden ingezet. Toen dachten wij nog dat de chauffeur op zaterdag zou gaan rijden. Om 5 uur ’s middags hebben wij dat idee opgegeven. Het werd maandag lunchtijd voordat iemand kon gaan rijden. Nu is het zo dat iemand van onder de 21 geen auto mag huren (dachten wij toen) en onze chauffeur was 20. En dus hadden wij een chauffeur die wel een vriend mee wilde nemen maar geen auto. Collega Linda bracht uitkomst, in dit noodgeval mochten wij haar busje wel lenen.

En toen was het 8 uur en hadden wij eindelijk tijd om te genieten van de stad in de wetenschap dat wij, als alles meezat, woensdag weer thuis zouden zijn. Wij gingen uit eten met onze Belgische collega bij een waanzinnig goede Italiaan. Na het eten teruggewandeld naar het hotel en daar werden wij aangeschoten door mede Liber board members. De Denen hadden misschien een touringcar geregeld voor maandag. Het was nog niet zeker maar als het zou lukken konden wij met die bus mee naar Parijs. En toen werd het ineens toch weer anders, moesten wij ons op zondagmorgen melden in het hotel voor het laatste nieuws en ’s middags om 6 uur weer om te betalen en het reisplan door te nemen.

En in zo’n lobby van het hotel gaan dingen ineens een eigen leven leiden. Mensen horen je praten, ook al spreek je veel Nederlands en soms een beetje Engels. Wildvreemden schieten je aan, ook zij willen mee, maar wij hadden ook niet alle informatie. Het enige dat wij konden zeggen was dat zij zich om 18.00 uur in de lobby van het hotel moesten melden en geld moesten meenemen.

Een aantal Nederlanders die wij in die dagen spraken beloofden ons op de hoogte te houden van hun vorderingen. Ook wij hadden dat aan hen beloofd dus toen wij gingen bellen dat wij een bus hadden voor maandag bleek het ene stel al in een taxi naar Amsterdam te zitten en de andere groep ook al onderweg te zijn. En ook al is het begrijpelijk dat mensen in zo’n situatie aan zichzelf denken, het viel mij toch tegen.

Uiteindelijk kwam de bus redelijk vol, met zo’n 40 personen vertrokken wij dus op maandagmorgen op weg naar Parijs.

Het was de planning dat wij om 2 uur ‘s nachts in Parijs zouden aankomen. Dit werd iets later. Maar onze chauffeurs waren er, misschien niet helemaal wakker, maar met een aantal energiedrankjes en af en toe stoppen voor een frisse neus lukte het prima. En dus kwamen wij de volgende ochtend vroeg in Nederland aan.

Je maakt het maar 1x in je leven mee. Je beseft je dat het er midden in zitten anders is en voelt dan dat je het van de zijlijn meemaakt. Het is fijn dat alle vliegtuigen weer vliegen en iedereen (met vertraging) weer naar huis kan. En misschien met de kennis die ik nu heb, hadden wij moeten wachten. En misschien hadden we dan kunnen genieten van de musea en andere bezienswaardigheden in Madrid. Maar met de kennis die wij toen hadden denk ik dat wij de beste beslissing hebben genomen. Ik heb deelnemers van de conferentie veel beter leren kennen tijdens de busreis en weer wat bezoekjes aan buitenlandse bibliotheken in de planning. De reis van 22 uur is dus niet voor niets geweest. Wij hebben weer een mooi verhaal om te vertellen.

Gelezen in de maand: april

Hemelsleutels / Tania Heimans

Het verhaal van Hemelsleutels speelt zich af in Rotterdam in de jaren ’70 van de vorige eeuw. Linde, een jong meisje, woont samen met haar vader en moeder die haar erg vrij laten en weinig opvoeden. Linde’s moeder is depressief en op een dag pleegt zij zelfmoord door van het balkon af te springen. Linde, op dat moment in de keuken om een kopje thee te maken, hoort haar moeder neerkomen in de tuin van haar oma die in het benedenhuis woont. Linde denkt dat het haar schuld is dat haar moeder zelfmoord heeft gepleegd. De enige met wie zij echt kan praten is haar demente oma. Linde’s fantasie zorgt ervoor dat zij haar eigen wereld creëert. Een wereld zonder vreemde vader die met meerdere vrouwen het bed deelt en hen naakt door het huis laat lopen, een wereld zonder misbruik van haar oom en een wereld met haar allang overleden oma.

Een kleine wereld : terug naar het dorp van mijn ouders / Marga Kool

Een niet bij naam genoemde succesvolle archeologe wordt op een dag gebeld dat haar vader gevallen is en in het ziekenhuis ligt. Zij woont op dat moment in Duitsland en al onderweg naar haar vader komen de herinneringen aan haar jeugd naar boven. De hoofdpersoon groeide op in de jaren ’50 op een boerderij in Drenthe. Haar bezoekjes aan haar vader in het ziekenhuis worden afgewisseld met herinneringen. Het leven op de boerderij was zwaar maar ook vol liefde. Haar zusje Doortje is een nuchtere moeder van twee kinderen. Haar broertje Andrea overleed een aantal dagen na zijn geboorte. En in het dorp was het gewoon om iemand te helpen, bij een geboorte, een overlijden of echtscheiding. Als haar vader sterft weet zij even niet wat te doen, het huis verkopen en terug naar Duitsland. Of misschien toch nog even blijven. Al met al een boek vol nostalgie.

Liber Architecture Group – pre-seminar visits

Deze week ben ik in Madrid voor de Liber Architecture Group Seminar met de titel Fit for what purpose? Planning libraries for the users of the future. Het seminar is interessant voor bibliotheekmensen die te maken krijgen met een verbouwing van de bibliotheek of nieuwbouw. Op de sprekerslijst staan collega’s die hier al mee te maken hebben gehad en architecten, maar ook wordt er gesproken over nieuwe technologie en de bibliotheek als onderdeel van een groter geheel zoals bijvoorbeeld een historisch centrum. Het seminar wordt elke twee jaar gehouden en eerlijk is eerlijk, ik had nog niet eerder van deze groep gehoord totdat ik gevraagd werd om deel te nemen in de programmacommissie. De deelnemers komen uit alle landen van Europa en het zijn er ongeveer 130.

Vandaag stonden de pre-seminar visits op het programma. Oftewel een bezoek aan drie bibliotheken in de buitenwijken van Madrid.
Wij begonnen bij de Biblioteca Regional de Madrid Joaquin Leguina. Hier kregen wij een inleiding over de verschillende bibliotheken die wij gingen bezoeken.  In Madrid zijn een groot aantal boekenlezers. 4 van elke 10 boeken worden in Madrid verkocht en 1 op de 4 boeken in Spanje bevindt zich in Madrid. En dus zijn er 232 openbare bibliotheken, 13 bibliotheekbussen en een aantal bibliotheekmetro’s (bibliotheken in metrostations).

De Biblioteca Regional de Madrid Joaquin Leguina is gehuisvest in een oude brouwerij die in 2002 is verbouwd tot bibliotheek. Een bijzonder gebouw met nog oude details die bewaard zijn gebleven. De bibliotheek is 12.500 m2 groot en opgericht om het bibliografisch erfgoed van Madrid te behouden en te ontsluiten. Dit betekent dat het een bibliotheek is waar iedereen mag komen maar waar niets geleend mag worden. Ik zag dan ook voornamelijk jonge mannen die achter de internetpc’s aan het werk waren. Veel bezoekers waren er niet en dat is ook een van de problemen, gebruikers hebben moeite om de bibliotheek te vinden.

De tweede bibliotheek was Biblioteca Publica Usera Jose Hierro. Deze openbare bibliotheek is heel hoog, wel 7 verdiepingen en wordt door de architect omschreven als de tower of knowledge. Deze bibliotheek is in 2003 gebouwd en omvat 4.138 m2. De ruimtes waren groot en hoog en een enkele boekenkast stond in de weg van het vrije uitzicht. De jeugdafdeling was groot maar niet heel gezellig. Er waren ook geen kinderen maar dat kan omdat de ruimte wellicht pas later op de dag open zou gaan. Wat ook opviel waren de dames die de boeken terugzetten en die handschoenen droegen.

En de laatste bibliotheek die wij bezochten was de Biblioteca Publica de Carabanchel. Dit gebouw is nog niet af en wordt als alles goed gaat in mei geopend. De buitenkant is een betonnen blok met af en toe een raam, maar de binnenkant is waanzinnig mooi open, wit en een uitzicht over de stad waar je alleen maar wouw op kan zeggen. Meteen vroeg ik mijzelf af, wordt het niet heel warm in de zomer, maar hier schijnt in de bouw rekening mee gehouden te zijn. Ik vond het kleurgebruik van de meubels soms mooi (bij de stoelen aan de tafels) en op andere momenten echt heel lelijk (banken en poef). Maar smaken verschillen en misschien is het kleurgebruik wel heel erg Spaans.

Foto’s van deze werkbezoeken vind je hier.

Gebruikt beeldmateriaal: MnGyver op Flickr