Kennis delen…en nu echt

Vorige week was ik bij Saxion Hogeschool in Deventer voor het congres  Kennis delen…en nu echt. Op de website was onder andere onderstaand filmpje over de toekomst van de bibliotheek te zien.

De eerste spreker was John Mackenzie Owen van de Universiteit van Amsterdam. Hij wilde ingaan op het thema kennisdelen met mensen en legde de relatie met de bibliotheek.

Hij liet ons twee foto’s zien, een van een traditionele bibliotheek (lange leestafels en veel boeken) en een van een bibliotheek over 50 jaar (boeken liggen letterlijk op straat). Hij ziet de bibliotheek als een onneembaar bastion met strenge dames en vraagt zich af of de bibliotheek in staat is om dit beeld te veranderen. Ook al doet de bibliotheek erg zijn best om dit te doen.

Kennis delen is het beschikbaar maken van kennis door middel van systemen die aan specifieke voorwaarden voldoen. Kennisdeling is een sociaal proces, de kennisgevers en de kenniskrijgers zijn mensen of organisaties. Mensen moeten bereid zijn om kennis te delen en te halen, systemen alleen werken niet. Er moet voor de mensen een meerwaarde in zitten willen zij de systemen gebruiken.

De problematiek van het delen van kennis:

  • delen van kennis wordt tot probleem verheven in de bibliotheek
  • kennisdelen doen we al eeuwen zoals: publiceren, confereren, corresponderen en archiveren
  • kennisdelen doen we nu voornamelijk via het internet (dat is anders dan vroeger)
  • en de toegang tot deze systemen verloopt nu bijna geheel en bijna probleemloos via het web.

Volgens Mackenzie Owen zijn de volgende voorwaarden noodzakelijk voor het delen van kennis:

  • certificatie (kennis moet kwaliteit hebben, moet kwaliteitsstempel hebben)
  • vertrouwen (ik wissel alleen kennis uit met iemand die ik vertrouw, het systeem moet zorgen dat ik de ander kan vertrouwen en moet mij vertellen wie ik kan vertrouwen)
  • attributie (koppeling tussen kennis en auteur – je moet bronvermelden)
  • beloning (kennis wordt pas gedeeld als mensen worden beloond)

Als mensen vervolgens kennis niet willen delen is er meestal een probleem met deze vier voorwaarden en Mackenzie Owen geeft als voorbeeld dat 60% van de saxion studenten wil niet dat hun scriptie openbaar wordt gemaakt.

Als kennis delen geen probleem is, hebben bibliotheken een probleem omdat er geen probleem is om op te lossen.

Mackenzie Owen stelt dat er geen probleem met kennisdeling bestaat, maar met de bibliotheek zelf.

  • bibliotheken zijn lokale organisaties in een globale wereld (past niet op elkaar en is niet van deze tijd)
  • bibliotheken gebruiken verouderde systeemconcepten (catalogi, classificatie, thesaurie)
  • bij bibliotheken ligt de nadruk op de collectie in plaats van op de functionaliteit
  • bij bibliotheken gaat het om het aanbieden van in plaats van het deelnemen aan sociale media (waarom twitteren bibliotheken? – vaak is het geen bijdrage aan kennisdeling – de bibliotheek moet bijdragen aan de discussie)
  • aanbieding van training in verouderde informatievaardigheden (hebben niets te maken met informatiegedrag van jonge mensen)
  • kennisdeling op basis van vergaarbak (repositories) model (volslagen idioot idee)
  • het web is de bibliotheek 2.0

Volgens Mackenzie Owen hebben bibliotheken de neiging richting de moderne tijd op te schuiven maar met behoud van het oude.

Maar hoe moet het dan verder?
Mackenzie Owen denkt aan drie bibliotheken en neemt de universiteitsbibliotheek van Amsterdam als voorbeeld.

  • de kostbare bibliotheek (mooi oud gebouw met oude werken en bijzondere collectie)
  • de digitale bibliotheek (paar kamertjes met handje vol mensen die 90% van bibliotheekgebruik afhandelen)
  • de overbodige bibliotheek (groot gebouw aan Singel, komen veel studenten maar wat zij doen heeft niets te maken met materiaal dat er staat en mensen die er werken)

Hoeveel digitale bibliotheken hebben wij eigenlijk nodig:
iedere bibliotheek zijn eigen e-library
iedere uitgever zijn eigen e-library
maar… allemaal dezelfde functionaliteit

De bibliotheek voor het onderwijs

Mackenzie Owen pleit voor:

  • een nationale digitale onderwijsbibliotheek voor Nederland
  • een bibliotheek voor alle vormen van onderwijs
  • gericht op functionaliteit in plaats van collectie – alle typen van informatie (inclusief leermodules) – onderhoud van licenties

Kennisdelen is vooral een sociaal proces en dat moet je studenten aanleren. Dit is een belangrijke taak voor de bibliotheek.

Mackenzie Owen sluit af. De wereld is echt veranderd dus moet je vanaf 0 beginnen en niet proberen bestaande dingen om te vormen.

Als jij niet zegt wat je wilt zeggen anderen wel wat je moet

Hierna was Erik Duval van de Katholieke Universiteit Leuven aan de beurt. Zijn eerste tweet van vandaag was dat hij naar een event ging over boeken en vrouwen. En hij had gelijk, het overgrote deel van de zaal was vrouw.

Duval is hoogleraar en hij en zijn team onderzoekt onder andere hoe je technologie kunt gebruiken om het onderwijs te verbeteren. Deze spreker had zeker niet misstaan op de onderwijsdagen en ik hoop dat hij daar volgend jaar wordt uitgenodigd.

Disrupting learning:
Duval is ontevreden over het onderwijs (ook al is hij al 20 jaar docent) en zegt dat wij ons veel kunnen permitteren binnen het onderwijs. Het onderwijs is slecht en als je dan experimenteert kan het dus alleen maar beter worden.

learning is (the essence of being) human

Duval wil het delen van kennis / leermiddelen in het onderwijs stimuleren en stelt dat overvloed de motor van innovatie is.
En daarom laat Duval ons kennismaken met Ariadne – een initiatief dat op wereldschaal aan share en reuse doen. Ariadne is een netwerk van repositories van leermaterialen. Momenteel zitten er iets meer dan een miljoen objecten in het systeem. Maar dat is volgens Duval bij lange na niet genoeg. En dus vraagt hij zich af of Google hier niet in moet stappen. Moet er niet een learning.google.com komen?

Duval liet ons nog een filmpje zien van het MACE-project. Tijdens een bienale zijn multitouch tafels ingezet om:

At the Venice Biennale, the mæve installation connects the entries of the EveryVille student competition and puts them into the larger context of MACE content and metadata. By placing physical project cards on an interactive surface, the visitors can explore an organic network of projects, people and media. mæve is designed and developed by the Interface Design team of the University of Applied Sciences Potsdam.

Mæve installation @ Venice Biennale 2008 from Maeve installation on Vimeo.

Mæve table application from Maeve installation on Vimeo.

Uiteraard is Duval ook online te vinden en heeft hij een blog. Zijn studenten geeft hij les met behulp van Facebook. En zij bloggen. bookmarken via delicious en twitteren. en natuurlijk staat zijn presentatie bij slideshare.

Kennis delen … en nu echt

View more presentations from Erik Duval.
De gebruikte afbeelding (Live Book) komt van Flickr en is van Thyago

4 thoughts on “Kennis delen…en nu echt”

  1. Het is merkwaardig dat professor MacKenzie Owen de facilitaire functie van de bibliotheek, vanouds aangeduid met leeszaalfunctie,
    lijkt aan te duiden met ‘de overbodige bibliotheek’ (?).
    Afgelopen jaar bezocht ik een aantal universiteitsbibliotheken/
    ‘learning centres’ in de Nieuwe Wereld o.a Vancouver, Seattle etc. Daarbij viel het op dat de studiezalen zeer goed bezet waren en ook regelmatig een of meer studenten bij het informatiebureau stonden.
    De OBA speelt daar ook uitstekend op in door studieplekken met pc aan te bieden. Mijn persoonlijke waarneming is dat opvallend veel mensen van deze bibliotheekservice dagelijks gebruik maken.
    Allesbehalve ‘overbodig’ dus!
    Hans Krol (Heemstede)

  2. @Hans,

    volgens mij ging het om het laatste, dat de functie van het gebouw (bibliotheek) weinig meer te maken had met wat studenten er doen (studeren met of zonder laptop). Dat kan in elk willekeurig gebouw en dus zijn de boeken die er staan overbodig omdat die weinig tot niet gebruikt worden. In die zin dus overbodige bibliotheek.
    De studieplekken zijn zeker wel nodig. Ik zie het in onze bibliotheek ook, die wij daarom ook omgedoopt hebben tot library learning centre, een toepasselijkere naam in de huidige tijd als je het mij vraagt.

    M.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *