Long term storage in low temperature stacks / Marie Vest

Het onderwerp van deze presentatie is niet echt iets waar ik mij voor interesseer, ook al is het een interessant onderwerp als je iets met de informatie kan doen. Ik heb dus geen aantekeningen gemaakt en verwijs daarom alleen naar de presentatie (pdf) voor hen die er wel iets mee hebben.

Nederlands instituut voor beeld en geluid / Willem Jan Neutelings

Vanwege de aswolk was het Willem Jan Neutelings niet gelukt om naar Madrid te komen. Ik vond dit wel heel jammer want dit was een van de presentaties waar ik naar uitgekeken had.

British Library – Boston Spa / Deborah Novotny

Deborah Novotny is hoofd conservering bij de British Library. Zij vertelde ons over de nieuwbouw van Sint Pancras en nieuwe opslagfaciliteiten bij Boston Spa voor monografieën die niet veel opgevraagd worden. Zij hebben een collectie van 150 miljoen items die elke dag blijft groeien. Opmerkelijk is dat zij geen vermindering zien in de publikatie van hard copy dus blijven zij opslagruimte nodig hebben.

Het gebouw in Sint Pancras heeft 500 miljoen pond gekost. Omdat het een nieuw gebouw was konden zij grote controle uitvoeren op technische specificaties zoals klimaat en licht. Zo hebben zij op veel plaatsen (maar nog niet overal) LED verlichting toegepast.

Het gebouw in Boston Spa moest een “groen” gebouw worden maar tijdens de voortgang veranderden de plaatsen steeds. Ze hebben daar een volledig geautomatiseerd opslagsysteem en zijn erg goed beveiligd tegen brand. Ze hebben onder andere gekeken naar traditionele kasten voor het magazijn maar deze gaven niet de kwaliteit die zij wilden dus werd er gekozen voor een high density storage. Deze manier van opslag wordt al wel gebruikt in commerciële omgevingen en worden steeds meer gewoon in onderzoeksinstituten. Een container met een boek wordt opgehaald en een medewerker moet het boek er uit halen.

Presentatie in pdf is hier te vinden.

Sessie 8 – Refurbished buildings

In deze sessie werden een drietal voorbeelden getoond van bibliotheken die door middel van een herinrichting de gebruiker van nu tegemoet willen komen. Ik heb tijdens deze presentaties voornamelijk gekeken naar de afbeeldingen die werden getoond en ideetje opgedaan. Het hielp dat ik een bibliotheek erg goed ken en een afgelopen jaar nog heb bezocht en daar een rondleiding heb gekregen.

David Wilson Library / (Christine Fyfe, University of Leicester)

Alternatieven:

-          nieuw gebouw op andere plek op campus

-          gebouw slopen en nieuwbouw op zelfde plek

-          uitbreiden en herinrichting van bestaande gebouw

Het is het laatste alternatief geworden. Ze hebben door de uitbreiding twee keer zoveel m2 gekregen. Ze wilden een gebouw waar je graag langer verbleef en waarbij de inrichting positief gedrag zou bevorderen. Ook wilden zij maximaal natuurlijk licht. En een gebouw waar zo weinig mogelijk regels gelden.

Ze hebben 1500 studieplekken, 13 groepswerkplekken, 350 plekken met een pc, een auditorium met 500 zitplaatsen en 3 seminarruimtes, een boekwinkel en een café. Des te verder je in het gebouw komt, des te rustiger het wordt. Ook is er veel kunst in het gebouw te vinden, vaak is de kunst gesponsord door vrienden van de bibliotheek. De boekwinkel en het café zijn populaire plekken.

Technical University Library, Delft / (Wilma van Wezenbeek, TU Delft Library)

Bibliothèque Interuniversitaire de la Sorbonne (3 year later in Sorbonne: plans) / (Philippe Marcerou, Bibliothèque Interuniversitaire de la Sorbonne)

Sessie 9 – Collaboration between librarians and architects

No fairy tale: the Jacob und Wilhelm Grimm Zentrum – successful collaboration between architects and librarians / Olaf Eigenbrodt

Deze bibliotheek heeft ervoor gekozen om de bibliotheek te integreren met de media- en de ICT-afdeling. Het is een bibliotheek geworden met veel boeken in de open opstelling en met veel verschillende soorten studielandschappen om blended learning te faciliteren. De leeszaal is het hart van het gebouw.

Olaf vertelde over de verschillende fasen die zijn doorlopen om tot het uiteindelijke gebouw te komen.

Fase 1: de competitie. Er is in deze fase veel discussie geweest over ruimten, hoeveelheid trappen, te weinig stoelen, te veel ramen, weinig tot geen IT, etc. Het meubilair is ontworpen door de architect die conventionele ideeën had over een bibliotheek.

Fase 2: de planning. In deze fase is besloten tot het kiezen van kleine ramen aan de zuidkant (warmste kant van het gebouw) en is er consensus bereikt over de entree van het gebouw.  Tijdens deze fase zijn er verschillende bibliotheken en andere gebouwen van de architect bezocht en hebben zij uitgebreid gesproken over design en concepten. Olaf vertelde dat deze gesprekken, ondersteund door illustraties, goed zijn geweest voor de beeldvorming. Toch zijn er bij de uitvoering nog veel nieuwe ideeën bijgekomen en uitgevoerd.

Met ongeveer 5000 bezoekers per dag is het een erg succesvol gebouw. Ook hebben zij 4 architectenprijzen gewonnen en komt er veel (internationaal bezoek).

Presentatie in pdf is hier te vinden.

A library in the skyline of Toledo / Jose Marie Peridis

Omdat ik deze bibliotheek zou gaan bezoeken heb ik vooral geluisterd naar de architect. Toen de aswolk steeds dichterbij kwam en het er op leek dat ik niet naar huis kon heb ik het bezoek aan Toledo overgeslagen en ben ik, samen met Wilma, op zoek gegaan naar alternatieven voor de terugreis naar huis. Maar dat is een heel ander verhaal.

Presentatie in pdf is hier te vinden.

National library of spain / Jeronimo Janquera

In deze presentatie vertelde architect Jeronimo Janquera de Nationale Bibliotheek van Spanje. De herinrichting van deze bibliotheek was een langdurig maar erg succesvol proces.

Hij heeft goede ondersteuning van de politiek en gemeente gekregen maar ook van de bibliotheekdirecteur. Toch moest er rustig aan gewerkt worden om het proces in goede banen te kunnen leiden en iedereen tevreden te houden.

Er is serieus getwijfeld of je van het bestaande gebouw en moderne bibliotheek kon maken. Het gebouw had geen verwarming, slechte elektriciteit en vanuit het oogpunt van de architect waren er dus redenen om er niet eens aan te willen beginnen. Het proces duurde al met al twee jaar en de architect heeft veel gesprekken gehad met de directeur van de bibliotheek om duidelijk te krijgen wat men precies wilde. Ook had hij veel tijd nodig om het gebouw tot in detail te leren kennen en om te begrijpen wat de bibliotheek nodig had om toekomstbestendig te zijn.

Het gebouw kent twee soorten typologie, die van de bibliotheek en van een museum. Beiden moesten vernieuwd worden en op elkaar afgestemd blijven, ook qua functionaliteit. In de zonering is een flexibel model gehanteerd en heeft de architect nagedacht over hoeveel je kan restaureren en hoeveel je nieuw kan maken zonder afbreuk te doen op het originele gebouw. De architect kreeg hier dus te maken met een architectonisch en juridisch probleem omdat de grens van nieuwbouw en het herstellen van het originele gebouw een gevoelsgrens is.

Daarnaast had de architect het probleem dat het gebouw niet gesloten mocht worden tijdens de verbouwing. En dat terwijl de verbouwing 15 jaar duurde.

In de presentatie laat de architect foto’s zien van de oude en nieuwe situatie. In de oude situatie heeft iedereen maar wat gedaan, had je een raam in een zaal nodig, dan maakte je een raam. Er was geen lijn te ontdekken in het ontwerp.

De hoogtepunten van de architect:

Het nieuwe dak
De binnenplaats
De tussenvloer met kolommen
Het vloeroppervlak dat is verdubbeld

In december 2000 is het hernieuwde gebouw officieel geopend.

Presentatie in pdf is hier te vinden.

Architects and the booktower of the ghent uiversity library / Gert Jansseune, Sylvia van Peteghem

One building – two architects

Het verhaal gaat over de architect Henry Van de Velde en de restauratie van de Boekentoren (universiteitsbibliotheek) in Gent. En als je een ding kan overlaten aan de directeur van de universiteitsbibliotheek is het wel verhalen vertellen, dat doet zij namelijk als de beste. Het lastige alleen is dat aantekeningen maken niet zo goed lukt omdat je in het verhaal gezogen wordt. Maar wat ik wel kan vertellen is dat Sylvia vertelde over de restauratie van het gebouw, de selectie van de architect die het mag doen en het proces eromheen.

Ook vertelde zij over al die verzoeken die zij krijgt van mensen die iets willen doen in de Boekentoren. Zoals het verzoek van stadsdichter en dromenvanger Peter Verhelst die met kinderen een nachtje wilde doorbrengen op de bovenste etage van het gebouw om dromen te vangen.

Voor het slapengaan lazen enkele acteurs en actrices van NTGent verhalen voor. Bij het ontbijt de volgende dag konden de kinderen hun dromen vertellen tijdens een speciale thema-uitzending van ‘Ochtendpost’ op Radio 2 Oost-Vlaanderen tussen 6 en 8 uur.

Foto’s van de Droomnacht op Flickr.

Maargoed de restauratie dus. Kosten 41 miljoen. Onder leiding van de Vlaamse bouwmeester werden vijf architectenbureau’s geselecteerd. Robbrechts en Daem hebben gewonnen omdat zij de restauratie gebruiken om een betere bibliotheek te maken. Dit bureau deed al eerder de uitbouw van museum Boijmans van Beuningen in Rotterdam.

De architecten hebben extra liften en trappen toegevoegd zodat meer dan 50 mensen op de bovenste etage van de Boekentoren kunnen komen.  Ook hebben zij een ruimte gecreëerd voor casual reading, informeel ontmoeten, cafetaria, etc.

En de warmte in het gebouw is een serieus probleem. Zij lossen dit op door een box in the box constructie. Dus er worden muren voor de bestaande muren geplaatst met betere klimaatbeheersingsmogelijkheden. Op deze manier kan de isolatie aan de binnenkant van het gebouw gedaan worden zonder dat mensen dit zien.

Omdat het gebouw dicht moet tijdens de restauratie wordt er een archief onder de grond gebouwd. Deze permanente oplossing was goedkoop en zorgt er later voor dat er extra ruimte voor opslag beschikbaar blijft.

Meer informatie over de restauratie en het proces staat hier.
Presentatie in pdf is hier te vinden.

Sessie 5 – New Technology

Use of RFID in libraries: panacae or pain? / Frank Seeliger

Seeliger ging ons niet uitleggen hoe RFID werkt maar ging wel vertellen over een verbouwing in zijn bibliotheek. En daarna ging hij iets vertellen over hoe zij RFID inzetten. Helaas kwam hij aan dit laatste niet toe omdat zijn tijd op was. En dus bleef deze presentatie een beetje steken op de inleiding.

iCampus goes library – advantages of using a multimedia guide in a library
Step  1. iPod of iPhone applicatie voor audio downloads, foto’s, 360 graden foto’s en informatie over de architectuur.
Step 2. is de connectie met RFID, afbeelding van hier ben ik en dan informatie over die plek. Zijn ze nu aan het ontwerpen.

Presentatie in pdf is hier te vinden.

Multitouch in the library – contextualization and visualization using Microsoft Surface / Koen Rotteveel

Bij DOK gebruiken ze de multitouchtafel van Microsoft om de fysieke en virtuele wereld te combineren. De toekomst van de bibliotheek is verhalen vertellen en verzamelen, het tonen van die verhalen en het terugvinden ervan gaat gemakkelijk met de Surface.

En dus zetten ze de tafel in om:

• discover content in an interactive, non-linear and easy-to use way
• Social aspect – work together, share stories
• Attractive aspect – attract new target groups to our content; make “boring” content interesting

Op de tafel vindt de gebruiker onder andere cultureel erfgoed uit Delft. 2000 afbeeldingen van mensen, straten en activiteiten zijn uit het archief gehaald en gecontextualiseerd (dus er is al een zoekvraag voor de gebruiker bedacht). Op de bibliotheekpas van een gebruiker staat veel informatie, zoals woonplaats, adres, naam, etc. Deze kun je dus koppelen aan content van het archief. Op de achterkant van de bibliotheekpas bevindt zich een tag zodat de kaart wordt herkend als hij op de tafel wordt gelegd. De tafel geeft dan afbeeldingen van de straat waar je woont. De gebruiker dan vervolgens zoeken op een plattegrond van Delft naar andere interessante foto’s. Of zoeken op thema, dat is ook mogelijk.

DOK werkt samen met andere bibliotheken en musea, ook internationaal en werken momenteel aan nieuwe apps voor de tafel.

Presentatie in pdf is hier te vinden.

Sessie 6 – Joint use libraries

Info centre Korona – the heart of the viiki campus / Marja Moisio

In 1999 is er een groot gebouw van 11.000 m2 op de campus gekomen, ontworpen door ARK house architects.

In het gebouw zijn ondergebracht twee bibliotheken, een auditorium, een cafe/restaurant, een university press, een helpdesk en IT-afdeling, verschillende computer classrooms en drie wintertuinen. Het gebouw is een ontmoetingsplek geworden.

Er komen ongeveer 250.000 bezoekers per jaar en op een drukke dag zijn er 800-1200 mensen in het gebouw. Er werken 29 medewerkers.

Het gebouw huisvest dus twee bibliotheken, een universiteitsbibliotheek en een openbare bibliotheek. Er was gedacht dat men veel meer zou samenwerken dan dat men nu doet, ook al worden er wel medewerkers uitgewisseld. Maar men is tevreden zoals het nu is.

Presentatie in pdf is hier te vinden.

Worcester library and history centre / Judith Keene

Een bijzonder project waarbij een openbare bibliotheek en een universiteitsbibliotheek samenkomen in een gebouw. Een gebouw dat nog niet af is maar over twee jaar zijn deuren zal openen.

Een voorbeeld, kinderen komen met een docent en doen een graafsessie met archeologen in een verdieping in de bibliotheek, de vondsten die zij vinden worden vergelijken met archiefstukken en de kinderen kunnen een film kijken in de bioscoopzaal, daarna kunnen zij samen iets te drinken nemen. Een dagvullend programma dus.

Er is twee jaar nagedacht over organisatiestructuur en zij denken nu een model gevonden te hebben maar weten nog niet zeker of het werkt. Omdat de studenten van de universiteit bepaalde verwachtingen hebben van ICT is de universiteitsbibliotheek leidend als het gaat om ICT. Zo hebben ze per thema een leider afgesproken.

Wat wil het publiek:

• Vriendelijk en veilig gebouw waar zij zich welkom voelen. Het gebouw moet modern zijn but sympathetic to the surroundings.
• de gebruiker wil hulp als hij het nodig heeft, stilteplekken, kinderruimtes, ruimtes om te leren en ruimtes om spullen te kopen.
• ook wil de gebruiker dat het openbaar vervoer is afgestemd met de openingstijden van de bibliotheek.

Alle ruimtes zijn toegankelijk voor iedereen. Het kan dus voorkomen dat de peuters zich tussen de studenten begeven. En iedereen mag overal lenen.

Het gebouw is nog niet af, maar zo komt het er uit te zien. Ook al weten ze nog niet of alles wat ze bedacht hebben gaat werken, het is interessant om te horen hoe zij gekomen zijn tot bepaalde keuzes. Zeker een bibliotheek om over een jaar of drie eens te bezoeken.

Presentatie in pdf is hier te vinden.

Van twee presentaties heb ik niet voldoende aantekeningen gemaakt. Ik verwijs dus graag naar de pdf van de presentatie.
Bibliothèque Nationale de France – Richelieu/L’Institut National d’Histoire d’Art/Ecole Nationale des Chartes / (Marie de Laubier, BnF)

The Alcalá de Henares building project of the National Library of Spain / (Francisco Longoria, Architect)

Libraries in a Spanish context / Maria Antonia Carrato

Maria Antonia Carrato is Head of Subdirectorate General for Library Coordination bij het Ministerie van Cultuur.

Zij geeft geeft ons in sneltreinvaart een samenvatting van de geschiedenis van de Spaande bibliotheken en wie er verantwoordelijk is voor de financiële ondersteuning van de verschillende bibliotheken.

Het doel van het ministerie is:

promote a balanced, coherent, progressive and innovative development for all the spanish libraries

Het ministerie van Cultuur investeert in de gebouwen en diensten van de 52 openbare bibliotheken in alle Spaanse provincies. Onder de nieuwe projecten (lees nieuwbouw) vallen de bibliotheken van onder andere Cordoba, Burgos, Girona, Ceuta en Barcelona.

Of 13 year old boys and libraries: will digital natives still love books? / Wim de Waele

Wim de Waele was in 1976 13 jaar oud en is dus geen digital native. Hij ging ongeveer 2x per week naar de bibliotheek en las 5-10 boeken per week. Als hij televisie keek deed hij dat ongeveer 10-15 uur per week. Hij deed niet aan sport. Momenteel is hij CEO van IBBT en leest hij nog steeds veel maar niet meer zo veel als vroeger.

Op de website van IBBT staat uitgelegd wat zij doen:

IBBT (Interdisciplinair Instituut voor Breedband Technologie) is een onafhankelijke onderzoeksinstelling die in opdracht van de Vlaamse overheid innovatie binnen ICT stimuleert.

Wim zijn zoon is in 2010 13 jaar oud. Hij leest ongeveer 1 boek per maand en kijkt ongeveer 10 uur televisie per week. Daarnaast speelt hij 10-15 uur per week games, zit hij 5 uur per week op internet. Net als zijn vader doet hij niet aan sporten. Zijn vader denkt niet dat hij het lezen gaat oppakken ondanks dat hij thuis door boeken wordt omgeven.

Wim zijn presentatie zal niet gaan over:

• How digital natives differ from us, older people
• How digital technology is changing our life

Maar wel over:

• Designing libraries that will be relevant to future generations
• Designing libraries that take advantage of technology rather than learn how to cope with it

Omdat hij op de presentatie pc geen internet heeft kan hij ons niet de leuke dingen laten zien die hij heeft meegenomen, maar hij kan wel vertellen over bijvoorbeeld het Google (Books) Library Project. Hij was hier nauw bij betrokken. Toen hij, samen met de Universiteitsbibliotheek van Gent, aan dit project begon kon hij de impact die dit zou hebben niet inschatten. Hebben wij dan nog een fysieke bibliotheek nodig als alles gedigitaliseerd wordt? Wim denkt van wel. Maar hij denkt ook dat de digital natives zullen in de komende dertig jaar zorgen voor veranderingen in de bibliotheek omdat de interactie van deze groep met de bibliotheek heel anders is.

Als we dan de bibliotheek gaan herdefiniëren dan ziet Wim deze volgorde van belangrijkheid:

1. Learn
2. Experience
3. Meet

Maar is de bibliotheek dan niet meer dan een hip cafe of een restaurant met een paar boeken? Volgens Wim is de ontmoetingsplek een onderdeel van de bibliotheek die waarde toevoegt als het gaat om belevenis en leren.

by 2015 context will be as influential to mobile consumers services and relationships as search engines are to the web

Bron: Gartner top 10 ICT trends 2010.

Het internet wordt nu gebruikt om kennis te zoeken en voor sociale content en connecties.  Foursquare is een applicatie die wordt gebruikt om aan te geven waar je bent. De Financial Times sluit een deal met Foursquare om gebruikers content (de krant) te laten downloaden gekoppeld aan waar je bent.

In het artikel staat onder andere:

The FT partnered with select coffee shops located by major financial centers and near business schools including Columbia, Harvard, the London School of Economics, London Business School and London’s Cass Business School. Visitors to the cafes can “check-in” on Foursquare and some of them earn a secret code to unlock premium FT.com subscriptions.

In het huidige projectvoorstel wordt het middelpunt van De Krook een multimediale site. Hier moet een centrum komen waar kennis en cultuur zowel op de klassieke wijze (bedrukt papier) als op hoogtechnologische dragers worden verzameld, bewaard, ontsloten en gebruikt. Hier moet iedereen dus kunnen beleven, experimenteren en communiceren met media waarvan we nu nog maar kunnen dromen.

De Krook wordt een gemeentebibliotheek en een multimediasite. De bibliotheek is hierin onderdeel van een groter en zeer ambitieus project. Momenteel zijn de architecten (5 gekozen uit 100 inzendingen) bezig met hun ontwerp en moet het gebouw over 5-6 jaar klaar. Bij de Krook staan ontdekken, leren en ervaren centraal. Als inspiratie noemt Wim de OBA waar hij heen is gegaan om zich te laten inspireren. Je begrijpt, ook bij dit project is Wim betrokken.

Wim sluit af met de volgende quote:

digital natives most likely will not love books but they might love libraries

2. Sustainable communities: libraries in their local environment

The building of the university central library at Seville Gardens / Andres Agudo Martinez

Deze bibliotheek bestaat uit 19 faculteiten en een centrale bibliotheek die nieuw gebouwd is. In deze nieuwbouw is onder andere een learning resource center, learning commons, leeszalen en een tentoonstellingsruimte opgenomen. Maar ook een parkeergarage. Daarnaast is er in het nieuwe gebouw veel ruimte ingericht voor ontmoeting.

Deze bibliotheek is 365 dagen 24 uur per week open! En dat is uniek voor Spanje, maar ik denk dat het bijzonder is voor meer landen in Europa.

Deze nieuwbouw is volgens Andres een goed voorbeeld van samenwerking tussen de bibliotheek en de architect, iedereen heeft goed meegewerkt, de communicatie verliep vloeiend en er waren veel ontmoetingen tussen beide partijen. De architect van deze nieuwbouw is Zaha Hadid.

De bibliotheek staat in park in centrum van Seville. De bomen uit dit park worden teruggeplaatst of gedoneerd aan andere locaties. Tijdens de bouw is het werk stilgelegd vanwege rechtzaken die aangespannen zijn. Of de opening in juli gehaald wordt is twijfelachtig. Maar als het allemaal goed gaat en dit gebouw geopend wordt is het zeker een bibliotheek die op mijn lijstje van ooit te bezoeken gebouwen komt.

Strasbourg study case / Andre Hicker

In 2001 werd de wens uitgesproken om het lezen in de stad te bevorderen. In Straatsburg zijn 10 bibliotheken in het centrum te vinden en 14 bibliotheken in de buitenwijken. Er werd een bibliotheekpas voor het hele land ontwikkeld, de pas is het symbool voor het nieuwe netwerk van bibliotheken. De nieuw gebouwde bibliotheek van Andre Malraux is een bijzonder mooi gebouw dat in 2008 is geopend. 12.000 m2 ruimte, 1000 werkplekken wat 58 miljoen kostte. De collectie bestaat uit 500.000 documenten die zowel fysiek als digitaal te raadplegen zijn.

Maar wat het project nu te maken heeft met de nieuwbouw werd mij niet helemaal duidelijk. Ik begreep achteraf dat er meer mensen waren die dit probleem hadden.

National Technical Library Prague / Martin Svoboda

Deze bibliotheek is een nationale en een universiteitsbibliotheek in een. De bibliotheek bestaat al sinds 1718. De financiering komt van het Ministerie van Onderwijs en het halve budget gaat op aan collectie. In het centrum van de campus van de universiteit is een nieuwe bibliotheek gebouwd.

De achterliggende visie bij het nieuwe gebouw:

• transparant, begrijpelijk, flexibel
• open, vriendelijk, uitnodigend
• lage energiekosten
• high-tech gebruiken indien nodig
• ontwerp van het interieur is onderdeel van het ontwerp van het gehele gebouw

Volgens Martin moet technologie ons bedienen en niet teveel opvallen of in de weg zitten. Het gebouw is een Gesamtkunstwerk en dus hoort alles bij elkaar en past het.

Op 09-09-2009 is het gebouw geopend voor publiek.

En wat feiten:
1322 studieplekken, 562 relax plekken, 29 individuele studie ruimten (2 voor gehandicapten, 2 multimedia voor blinden en slechtzienden), 18 groepwerkplekken, 4 computerruimten , 1 tijdschriften leeszaal, 34 opac terminals. Maar ook een conferentieruimte voor 230 plekken, tentoonstellingsruimte en restaurant voor 150 mensen, een boekwinkel, training centrum met 30 plekken en  300 parkeerplekken.
gebouwd voor 900.000 bezoekers per jaar.

Wat ze tijdens dit nieuwbouwproject hebben geleerd – de vijf P’s:

• plot – fundamental, otherwise risky business
• pecunia – not just the volume, the certainty is what counts
• partnership – inhouse – gemeente, rijk, architect, designers, etc.
• Perspective – design for the unknown future
• Phlexibility – both with people and space

3. Technical aspects of buildings

De twee sessie Design of the energy-efficient house: the implementations for libraries / Tonu Mauring, Acoustics / Gerard le Goff  en Energy restoration of the uiversity and state library bremen and the impact on te user / Peter Ritzenhoff hadden erg interessant kunnen zijn maar waren moeilijk te volgen vanwege het slechte Engels en de rode draad die in de presentaties mistte. Van le Goff heb ik alleen onthouden dat je in de bibliotheek ruimte moet hebben om te praten want mensen willen nu eenmaal praten.

Op de tweede dag van het seminar stonden bezoekjes aan de volgende bibliotheken op het programma:

• UNED University Library (Universidad Nacional de Educación a Distancia)
• Biblioteca Tomàs Navarro del del Consejo Superior de Investigaciones Científicas (CSIC)
• Biblioteca Pública de Guadalajara

De UNED University Library was gevestigd in een troosteloos en donker gebouw. De ramen die je aan de buitenkant ziet zijn de ramen van de kantoren van de medewerkers, hier wordt wel goed voor gezorgd, zij zien de buitenlucht. De gebruikers zien die buitenlucht bijna niet (de ramen zitten erg hoog en zijn klein) en zij moeten lampen gebruiken om de boeken te kunnen bestuderen.

Ik was van te voren gewaarschuwd voor deze bibliotheek in de zin van dat ik er weinig inspiratie op zou doen. En degenen die mij waarschuwden hebben geen ongelijk gekregen. Het was donker, vies en oud. En dat in een gebouw dat maar een paar jaar ouder is dan de bibliotheek waar ik werk. Wat een verschil!

De tweede bibliotheek op die dag was wel inspirerend. Het was de Biblioteca Tomàs Navarro del del Consejo Superior de Investigaciones Científicas (CSIC). Dit onderzoeksinstituut is gevestigd in het voormalige gebouw van de nationale loterij. Een gebouw dat in oorsprong niet is gebouwd als bibliotheek en dat kun je soms zien. De depots zijn bijvoorbeeld gehuisvest in de parkeergarage van het gebouw.

In deze depots staan ongeveer 20 kilometer aan boeken, boven in de open opstelling staat nog eens 11 kilometer. Het instituut heeft ongeveer 800 medewerkers waarvan er 74 in de bibliotheek werken. Het was niet druk in de bibliotheek en op de vraag waarom was dat niet veel mensen de bibliotheek weten te vinden of denken dat deze alleen door medewerkers gebruikt mag worden. De bewegwijzering in dit gebouw was eenvoudig maar zeer efficient.

De laatste bibliotheek van de dag was een openbare bibliotheek in het plaatsje Guadalajara, gehuisvest in een gebouw uit de Middeleeuwen. 15 jaar geleden besloot het gemeentebestuur om in het gebouw een bibliotheek te vestigen en werd er een tender uitgeschreven. Hieraan deden 21 architecten mee en de architect die het gebouw het meest respecteerde heeft gewonnen. Om alle boeken van de oude bibliotheek naar de nieuwe bibliotheek te krijgen is een menselijke ketting gemaakt die 1 voor 1 alle boeken doorgaf aan elkaar.

Wat mij opviel aan deze bibliotheek was de piano in het centrale gedeelte. Hier zat ook iemand op te spelen met ernaast iemand die aan het indutten was. Wat ook opviel waren deze twee werkplekken met bijzondere lampen.

Misschien moesten de lampen het daglicht nabootsen want dat zag je hier dus niet. Verder was het een verouderde bibliotheek die toch wel heel veel bezocht werd door de lokale bewoners. Volgens de mensen van de bibliotheek was hun gebouw eigenlijk het enige waarvoor je naar Guadalajara kwam. Er was verder niets te beleven en architectonische hoogstandjes kenden ze daar ook al niet. Beetje troosteloos dus, net als de eerste bibliotheek die dag.

Meer beeldmateriaal van de bibliotheekbezoeken vind je hier.

Vandaag stonden de pre-seminar visits op het programma. Oftewel een bezoek aan drie bibliotheken in de buitenwijken van Madrid.
Wij begonnen bij de Biblioteca Regional de Madrid Joaquin Leguina. Hier kregen wij een inleiding over de verschillende bibliotheken die wij gingen bezoeken.  In Madrid zijn een groot aantal boekenlezers. 4 van elke 10 boeken worden in Madrid verkocht en 1 op de 4 boeken in Spanje bevindt zich in Madrid. En dus zijn er 232 openbare bibliotheken, 13 bibliotheekbussen en een aantal bibliotheekmetro’s (bibliotheken in metrostations).

De Biblioteca Regional de Madrid Joaquin Leguina is gehuisvest in een oude brouwerij die in 2002 is verbouwd tot bibliotheek. Een bijzonder gebouw met nog oude details die bewaard zijn gebleven. De bibliotheek is 12.500 m2 groot en opgericht om het bibliografisch erfgoed van Madrid te behouden en te ontsluiten. Dit betekent dat het een bibliotheek is waar iedereen mag komen maar waar niets geleend mag worden. Ik zag dan ook voornamelijk jonge mannen die achter de internetpc’s aan het werk waren. Veel bezoekers waren er niet en dat is ook een van de problemen, gebruikers hebben moeite om de bibliotheek te vinden.

De tweede bibliotheek was Biblioteca Publica Usera Jose Hierro. Deze openbare bibliotheek is heel hoog, wel 7 verdiepingen en wordt door de architect omschreven als de tower of knowledge. Deze bibliotheek is in 2003 gebouwd en omvat 4.138 m2. De ruimtes waren groot en hoog en een enkele boekenkast stond in de weg van het vrije uitzicht. De jeugdafdeling was groot maar niet heel gezellig. Er waren ook geen kinderen maar dat kan omdat de ruimte wellicht pas later op de dag open zou gaan. Wat ook opviel waren de dames die de boeken terugzetten en die handschoenen droegen.

En de laatste bibliotheek die wij bezochten was de Biblioteca Publica de Carabanchel. Dit gebouw is nog niet af en wordt als alles goed gaat in mei geopend. De buitenkant is een betonnen blok met af en toe een raam, maar de binnenkant is waanzinnig mooi open, wit en een uitzicht over de stad waar je alleen maar wouw op kan zeggen. Meteen vroeg ik mijzelf af, wordt het niet heel warm in de zomer, maar hier schijnt in de bouw rekening mee gehouden te zijn. Ik vond het kleurgebruik van de meubels soms mooi (bij de stoelen aan de tafels) en op andere momenten echt heel lelijk (banken en poef). Maar smaken verschillen en misschien is het kleurgebruik wel heel erg Spaans.

Foto’s van deze werkbezoeken vind je hier.

Gebruikt beeldmateriaal: MnGyver op Flickr

Check in – DEEPLY LOCAL

Check out – GLOBAL TOUCH

Met in de eerste aflevering: Bart Drenth.

This Week in Libraries #1: Bart Drenth from Jaap van de Geer on Vimeo.

En afgelopen vrijdag: architect Aat Vos.

This Week in Libraries #2: Aat Vos (architect) from Jaap van de Geer on Vimeo.

Meer info op This Week in Libraries en foto’s op Flickr.

In het nieuwsbericht:

View these sources and hundreds more, in the context of other historical documents from the time. Use thematic timelines, such as ‘everyday life’ and ‘politics, power and rebellion’, to make fascinating comparisons, both within time periods and across time. Save or print individual timeline items or add them to your own timeline of favourites.

Als je de website opent duurt het even voordat alles geladen is maar wat je dan te zien krijgt is het wachten meer dan waard.

Als je een periode hebt gevonden die interessant is kun je op een van de ikonen klikken (sneller door de eeuwen, gebruik dan de knop onder aan waarmee je een eeuw vooruit kan springen).

Als je op een van de ikonen geklikt hebt krijg je een popup met meer informatie. Je kan de tekst en de afbeelding printen, downloaden of bewaren in de favorieten.

Ook kun je de afbeelding in detail bekijken. Of wat denk je van een eigen tijdlijn maken, of twee bestaande tijdlijnen met elkaar vergelijken. Het is allemaal mogelijk.

Het ziet er natuurlijk waanzinnig mooi uit en ik kan mij zeker een avondje of wat vermaken op de site. Maar waarom is deze tijdlijn nu speciaal voor het onderwijs gemaakt? Het gaat om het vergelijken van verhalen en het ontdekken van historische connecties.

Roger Walshe, BL’s head of learning, said: Students will be able to trace a variety of stories in one space. For example, an early advert for curry powder from the 18th century reflects the changing tastes of East India Company workers and reveals tales about the politics, trade, culinary and cultural exchange of the time.

Bron: IWR

En wat Roger Walshe ook zegt:

Finding innovative ways of engaging with the past is increasingly crucial for students and teachers alike. This timeline demonstrates how we can mesh traditional historical sources with new technologies to support future teaching methods, allowing users to engagingly pursue their own research.

Bron: British Library News

De British Library staat er om bekend voorloper te zijn als het gaat om toegang bieden tot de bibliotheekcollectie voor het onderwijs en met deze tijdlijn bewijzen zij die rol zeker te verdienen.

Een reden om dat flexibele kantoorconcept te willen was een heel praktische, er waren namelijk te weinig vierkante meters in het  gebouw waar zij naar toe gingen verhuizen. Ze hebben gewone werkplekken ingericht waar je ‘s morgen als je aankomt gewoon kan zitten, concentratiewerkplekken (cockpit genoemd) en vergaderruimtes die je van te voren moet reserveren.

De werkplek op de foto is een plek waar je met meerdere mensen kan samenwerken. Alleen er staat 1 pc en er is 1 stoel (in de bank) die verstelbaar is. Wat je dus ziet gebeuren is dat 1 iemand op deze plek plaatsneemt en dan eigenlijk een enorm bureau heeft. Dat was niet de bedoeling maar iets wat gewoon gebeurd. Er zat een meneer aan zo’n werkplek bij het raam. Hij gaf toe ‘s morgens erg vroeg te komen om die plek in te nemen. En ik geef hem geen ongelijk, het was wel een van de beste plekken in het pand.

Na 7 jaar hebben ze in Maastricht al veel geleerd waaronder:

• transparantie, samenwerken, resultaatgerichtheid en werken in team wordt door de nieuwe inrichting bevorderd
• flexibiliteit en afwisseling in werkplekken wordt door de medewerkers gewaardeerd
• de communicatie is sterk verbeterd
• de ruimte voelt gauw vol (terwijl er dan nog best werkplekken zijn, vol voelen betekent niet vol zijn)
• je moet iets terug geven aan de medewerker die toch al veel inlevert (namelijk een vaste eigen werkplek) dus is de uitvoering van het meubilair luxe
• je moet regels afspreken (clean desk, niet eten op de werkplek, thuiswerken wordt beperkt omdat contact met collega’s belangrijk is)
• de directeur moet ook meedoen aan het concept
• Veldhoen + Compagny is erbij gehaald om het concept te introduceren (externe werkt vaak beter dan dat iemand uit de eigen groep het verteld)
• er zijn cursussen werken zonder papier gegeven (je mag 50cm papier overhouden omdat dit precies in de locker past die elke medewerker heeft gekregen)
• plaats nooit een pantry in de kantooromgeving, dat leidt te veel af

Het concept is van boven (dus directie) opgelegd, de medewerkers mochten wel meedenken over de uitvoering. Na 1 jaar zei ongeveer 77% van de medewerkers gewend te zijn. Maar een aantal mensen zal nooit wennen, dat moet je je wel realiseren als je zo’n concept implementeert. Maar toch, na 7 jaar krijgt de werkplek van het personeel gemiddeld een 7 en dat lijkt mij helemaal geen slechte score.

Onlangs is er een onderzoek gedaan. Hieruit kwam onder andere dat 50% een toename in de arbeidsvreugde voelt. En dat er te weinig vergaderruimte is. Dat komt omdat tijdens het voortraject er niet voldoende aandacht is geweest voor informeel overleg (gebeurde voorheen bij iemand op de kamer). Als gevolg hiervan zijn er te weinig vergaderruimtes gecreëerd. En dus wordt er nu hard nagedacht over plekken waar je samen kan zitten. Lastig want het gebouw is eigenlijk vol.

En nog niet iedereen is mobiel en dus wordt er nu hard gewerkt om alle medewerkers in 2010-2011 een laptop en een mobiel te geven.

Omdat wij niet alleen voor het kantoorconcept naar Maastricht gingen hebben we ook nog een rondleiding in de bibliotheek gekregen. Het was er druk, erg druk in onze ogen. Niet verwonderlijk als je je beseft dat op de faculteiten geen studieplekken aanwezig zijn (alleen bij de faculteit rechten) en dat dus alle studenten naar de bibliotheek komen om te studeren. Heel anders dan bij ons in Delft. Wat ze in Maastricht goed gedaan hadden was een scherm bij de ingang waar precies op te zien was waar nog vrije studieplekken waren en natuurlijk een coffeecorner bij de ingang. Net een week eerder geopend en nu al een geweldig succes.

Meer foto’s van dit werkbezoek zijn te vinden op flickr.

De bibliotheek in het centrum is gevestigd in een oud pand dat is en wordt gerenoveerd. Bij binnenkomst viel mij meteen al iets op, de huisregels.

Je mag dus veel maar niet alles en als je je niet weet te gedragen kan de politie worden ingeschakeld. Oeps! Ander storend gedrag…. wat is dat dan? Hard praten, schreeuwen, rondrennen, wie bepaald wat storend is? Nu zijn de huisregels altijd onderdeel van discussie. Maar dit is wel het eerste dat een bezoeker ziet. De volgende afbeelding hangt naast de poster.

Van deze drie pictogrammen zijn de bovenste twee overbodig want die staan al in de huisregels. De laatste vind ik wel weer netjes, je mag wel bellen maar liever niet.

En ik vraag me dan af, waarom twee vormen van communicatie (een poster met tekst en pictogrammen)? Wordt er van uitgegaan dat gebruikers de poster niet lezen en zijn dan de drie pictogrammen het belangrijkste, zijn dat de regels die iedereen echt moet weten? Is dit de manier waarop je je gebruikers welkom wilt heten?

Als je vervolgens toch naar binnen durft kom je in een ruime hal met de informatiebalie. Hier staat groot Welkom, dus eigenlijk is dit de eerste kennismaking met de bibliotheek. Vervolgens kun je rechtdoor lopen naar de jongerenafdeling, via daar naar beneden of boven. En voor de balie kun je nog naar rechts naar de muziekafdeling.

Op de jongerenafdeling was het niet heel druk. Er zaten wat kids te computeren (de pc is alleen te gebruiken om te zoeken in de catalogus en het meisje erachter is lekker Habbohotel aan het spelen, blijkbaar kun je de pc voor meerdere doeleinden gebruiken – oeps again). Een moeder liep met haar dochtertje langs de kasten en het Makkelijk Lezen Plein was leeg. Nu heb ik nooit begrepen waarom je een kast een plein noemt maar dat terzijde. Ook vraag ik mij af hoe het zit met stigmatisering van de groep die niet heel sterk is in lezen. Komen ze eindelijk in de bibliotheek, verplicht je ze tot een kast boeken waar heel groot boven hangt “jij kan eigenlijk niet lezen dus wij gaan je daarbij helpen“. Ik zou het wel weten als ik jong was, echt niet dat ik daarbij wil horen, bij die groep die naar het MLP gaat.

Laat ik nog even zeggen dat wij niemand hebben gesproken in de bibliotheken die wij bezochten (nouja Essen2punt0 moest wel even uitleggen waarom wij zoveel foto’s aan het maken waren). Het zijn dus (kritische) observaties die ik heb gedaan, observaties als een klant die nog niet eerder in die bibliotheek is geweest.

Zwolle Zuid

Na het centrum werden wij – door auto met chauffeur – naar Zwolle Zuid gebracht. En wat een verschil met de eerste bibliotheek! Ik werd gewoon helemaal blij. De ruimte, het licht, het feit dat ik de hele bibliotheek in een oogopslag kan overzien. Het gevoel dat ik niet in een bibliotheek was. Het was druk, overal gebeurde iets. Het feit dat de bibliotheek in een winkelcentrum ligt zal vast bijdragen aan het gebruik, maar ik zou het wel weten als ik in Zwolle Zuid woonde, ik zou elke dag wel even gaan kijken wat ze nu weer voor mij uitgestald hadden. Hier voor binnenkomst geen borden met huisregels maar gewoon een welkom, wat fijn dat je bij ons binnen komt vandaag.

De lage kasten met boeken die je ziet als je binnenkomt nodigen uit tot kijken en kiezen. Dit is verleiden! Weinig lege plekken op die kast en als zij er al zijn dan worden ze snel weer opgevuld. Niet de laatst verschenen boeken en dat is ook helemaal niet nodig, ook de wat oudere boeken zijn zeker interessant om ook te lezen.

Boven de kasten duidelijke bewegwijzering, op thema en kleur. Je ziet dus direct waar je heen moet. Voor jongeren het bord VOOR JOU boven de kast.

En geen grote informatiebalie maar twee servicedesks. Geen medewerker die hier altijd achter zit, zij lopen namelijk rond en zijn zonder bedrijfskleding duidelijk te herkennen aan de manier hoe ze lopen, maar gewoon een bel. Heb je me nodig, maak dan even geluid, dan kom ik je helpen.

Het enige dat ik nog miste was een coffeecorner. Maar dat is een detail. Deze bibliotheek staat voor mij zeker in de top 3 van fijnste (verblijf) bibliotheken in Nederland.

Stadshagen

Op naar Stadshagen, om de voorloper van Zwolle Zuid te zien. In het gebouw van de bibliotheek zit onder andere een kinderdagverblijf en een muziekschool. De sfeer in deze bibliotheek is heel anders dan in de vorige twee, maar is zeker fijn te noemen. De gebruikers voelen zich genoeg op hun gemak om de jas op de bank te leggen (vanwege de schoenen) en te gaan zitten lezen.

Voor de bezoekers in deze bibliotheek gratis koffie en thee aan de bar waar je lekker je krantje kan lezen. Stopcontacten in de tafels zodat je met je laptop kan studeren en knusse hoekjes met gekleurde banken en een soort gordijnen om de afscheiding aan te geven.

Zwolle treft het maar met deze laatste twee bibliotheken. Het is duidelijk dat hier wordt geëxperimenteerd en geïnnoveerd. En dan niet op ICT- of gadgetgebied maar gewoon in de fysieke opstelling van de boeken. Zwolle is zeker een plek waar andere bibliotheken van kunnen leren. Misschien over een paar jaar nog eens kijken om te zien of er veel veranderd is.

Meer foto’s van onze tour zijn te vinden bij Biblioteekje en bij mij (Flickr).

Op de mobiele toer – de uitdaging ligt in serviceverlening

Joost en ik bespraken toen de mogelijkheden om een discussie te hebben met mensen uit de bibliotheek over dit onderwerp. Voor hem zou dat input geven voor de ontwikkeling van nieuwe apps, voor de bibliotheekmensen zou het een interessant platform kunnen zijn om ideeën te ventileren. Digitale Bibliotheek dacht op dat moment net  na over de organisatie van een Digicafe en het onderwerp mobiel mocht als eerste.

Mobiel in de Bieb – discussieren in het Digicafe

Inmiddels zijn we een jaar verder en ik weet dat er in bibliotheekland wordt nagedacht over mobiele apps voor de bibliotheek. De TU Delft heeft laatst een iPhone-app gelanceerd en de bibliotheek heeft daar een plaatsje in gekregen. Maar er kan zoveel meer. Er werd tijdens het Digicafe ook gesproken over samenwerking….. maar dat is volgens mij nog niet opgepakt door de NVB, VOB, of een andere brancheorganisatie. Misschien dat wij tijdens het UGame – ULearn symposium een stapje verder kunnen komen met zijn allen. Dus wil je over dit onderwerp praten, geef dan even een seintje, dan faciliteren wij een plek. Ook zijn wij nog op zoek naar bedrijven die mobiele apps ontwikkelen, maar met The Mobile Convention in Amsterdam op dezelfde dag is dat nog lastig, wij doen in ieder geval ons uiterste best om een aantal partijen op de Beursvloer te krijgen. En daarvoor geldt ook, ken je bedrijven die zich willen presenteren op 1 april, geef het dan even door.

Afbeelding: DB Digicafe van DOK Delft (nu heb ik niet de gewoonte om een all rights reserved foto te gebruiken op mijn blog maar aangezien ik er zelf opsta denk ik dat het wel mag. Zo nee, dan hoor ik het vast wel van DOK Delft )