op bezoek bij Tashin in Amersfoort

Op 18 april vorig jaar bezocht ik de 4e pleisterplaats ontmoeting van route 2020. Een van de sprekers daar was Tashin Bulbul van de openbare bibliotheek in Amersfoort, Het Eemhuis. Ik was zo onder de indruk van zijn aanpak dus toen een aantal Zuyd en De Domijnen collega’s meer wilden weten over het omgaan met lastige klanten, jongeren en mensen met een rugzakje, gingen we bij Tashin op bezoek.

Tashin is toezichthouder, coach en gastheer. Hij is gekomen toen de bibliotheek werkte met beveiligers. Naast hen nam Tashin een aantal uren van de dag die taken over. Maar ook de rol van gastheer nam hij op zich. Hij sprak bezoekers aan op huisregels, maakte een praatje om zo de bezoekers te leren kennen en liep veel rond. Tashin kreeg de kans om na te denken over de beste omstandigheden, om te beginnen met hospitality en preventief willen zijn in plaats van alleen maar handhaven. De groep collega’s van de frontoffice werden meegenomen in dit proces en kregen training. Een aanpak van gezamenlijkheid werkt tenslotte beter dan dat je het alleen moet doen.

Het eerste wat Tashin aanpakte waren de huisregels, die waren niet duidelijk.

Nu herken ik dat wel. In ons gebouw, waar wij samen met de bibliotheek van Zuyd Hogeschool zitten, gebruiken we 2 verschillende sets huisregels. Hier duidelijkheid in scheppen gaat zeker helpen. Ook het gebruik van pictogrammen helpt heel goed. In Amersfoort kom je door het hele gebouw bordjes tegen en schermen met de huisregels, maar ook op de tafels liggen briefjes. 

Geen uitgeprinte A4-tjes maar mooi papier met daarop de pictogram en meer uitleg.

Tashin heeft inmiddels drie collega’s met wie hij de hele week en ook de weekenden op de vloer is. Niet in de ochtend want dan is het niet nodig, maar wel ‘s middags en ‘s avonds. Samen met de collega’s van de frontoffice spreekt hij bezoekers aan op gedrag. Als iemand gedrag vertoond wat niet wenselijk is dan krijgt hij/zij een gebouwverbod voor een dag. En in hele ernstige gevallen een gebouwverbod voor 3 maanden. Maar dan maakt een bezoeker het wel heel bont.

Maar het mooie aan de aanpak in Amersfoort is dat zij hun best doen om de bezoeker te leren kennen, om een band op te bouwen. Zij maken zich zorgen als iemand die er elke dag is niet komt. Ook is er veel contact met de winkels en restaurants op het plein, de daklozenopvang naast hen en met de wijkagent.

En het werkt heel goed. Zo goed dat Tashin en zijn collega’s ook tijd hebben voor bibliotheektaken en ook voor (kleine) beheertaken. Ik word heel blij van de aanpak in Amersfoort en zou deze graag overnemen in Sittard-Geleen.

Het Eemhuis is een fantastisch gebouw met een hele mooie bibliotheek. Zeker de moeite waard om eens te bezoeken als je in de buurt bent. Misschien herken je Tashin, of een van zijn collega’s wel. Wij keken van bovenaf of een collega van Tahin deed wat zij hoorde te doen. En ja, ze deed het geweldig. Ze sprak iedereen aan die iets deed wat niet mocht. Op een vriendelijke manier. En de bezoekers luisterden. Het was fascinerend om te zien.

cubiss bijeenkomst – collectioneren nieuwe stijl

Vorige week reisde ik naar Strijp-S om bij Seats2Meet een Cubiss bijeenkomst bij te wonen. Het thema was al bekend omdat een aantal maanden geleden een zelfde soort bijeenkomst was georganiseerd voor Limburgse bibliotheekdirecteuren bij De Domijnen in Sittard. Toch stond er voldoende nieuws op het programma om het een interessante middag te maken. En waren er genoeg nieuwe mensen om te ontmoeten.

Cubiss had de middag als volgt aangekondigd:
Iedere bibliotheek is met zijn omgeving in gesprek over de toekomst van de bibliotheek. Een vraagstuk dat urgenter is dan ooit, gezien de voortgaande digitalisering van informatie, veranderingen in de samenleving en de terugtrekkende beweging van de overheid. Om richting te geven aan de ‘bibliotheek van de toekomst’ zijn bibliotheken zoekende. Een belangrijke vraag die daarbij wordt gesteld, is wat de rol en betekenis van de collectie is.

De introductie hierop werd gegeven door twee ministers van het ministerie van Verbeelding, Rob Bruijnzeels en Joyce Sternheim. Zij presenteerden het visiestuk van collectie naar collectie. Het visiestuk is zeker de moeite waard om eens te lezen en de aanbevelingen goed tot je door te laten dringen. Het zal ook een stuk zijn dat de komende tijd vaak wordt aangehaald en dan is het ook fijn om de inhoud te kennen.

Na het visiestuk vraagt de dagvoorzitter aan drie bibliotheekdirecteuren om te reageren op de inhoud.

De directeur van de Openbare Bibliotheek Den Bosch geeft ons een inkijkje in hoe zij met een jaarthema aan de slag zijn gegaan.

Zij kozen voor het thema tijd en hebben alle activiteiten daaraan opgehangen. Een mooi idee en zeker goed uitvoerbaar. Ook voor de klanten is het dan duidelijk dat een activiteit bij het jaarthema hoort. Alhoewel ik van iemand uit de zaal begreep dat een nieuw ontworpen meubel die in de bibliotheek stond met boeken over tijd niet werd gezien als onderdeel van het geheel. Deze bibliotheek zocht heel duidelijk de verbinding tussen de collectie en de programmeurs. Een verbinding die in veel bibliotheken, zo begrijp ik, een beetje verloren is gegaan toen deze afdelingen uit elkaar zijn getrokken.

De presentatie van Errol van de Werdt (directeur Stichting Mommerskwartier in Tilburg, waar ook het Textielmuseum onder valt) had de mooie titel, het museum is geen meneer meer. Voor mij is het Textielmuseum en heel goed voorbeeld van een museum dat zich de afgelopen jaren opnieuw heeft uitgevonden. Ik kom er graag en volg ze ook online. Misschien heeft dat ook te maken met het feit dat een oud collega uit Rotterdam in de bibliotheek van het museum werkt en haar kwam ik dan ook hier weer tegen. Nederland is ook maar een heel klein land.

Zijn betoog was inspirerend en ja ik heb aantekeningen gemaakt maar om nu de kern hier uit te pakken vind ik lastig. Het is vooral de manier waarop zij in Tilburg omgaan met het begrip betekenis geven en participeren/co-creëren dat ik bijzonder vind. Zij zijn een museum, een werkplaats en een academie in een. De lijntjes met Tilburg zijn kort en een bezoek op korte termijn zit in de planning. Ik ga hier vast nog meer over schrijven.

Na de presentaties was het tijd in groepjes van 10 in een worldcafe setting verder te praten over de uitdagingen die ons te wachten staan. Er was ook gevraagd om iets mee te nemen voor de collectie nieuwe stijl. De meesten hadden een boek meegenomen wat niet mocht ontbreken.

En ik natuurlijk niet. Ik had niets meegenomen omdat ik een mens mee wilde nemen (en die waren er al genoeg in de zaal). Een mens met een mooi verhaal dat was mijn toevoeging aan het geheel.

En Erik Boekesteijn, die de dag afsloot, had het ook over de mensen en hoe je de collectie en de verhalen met hen kan verbinden. Zijn jaar als beste bibliothecaris van Nederland is voorbij en nu brengt hij een deel van zijn tijd door in het land. Voor de KB mag hij namelijk bibliotheken helpen met innovatie. En zo kwam hij laatst ook langs in Limburg.

Voor dat idee moet ik nog even verder aan de slag met collega’s. Maar er is een zaadje geplant en dat is altijd goed. Als de zon weer gaat schijnen wordt dat een heel leuk idee met veel verbindingen. Ook met de collectie. En met mensen.

Cubiss had een goede middag georganiseerd op een inspirerende plek. Ik laat het allemaal even bezinken. Maar een lijst van te-lezen-rapporten en visies. Mocht je nu een tip voor me hebben, laat het me even weten. Mag via de socials of de mail, je weet me wel te vinden.

toekomstbestendige bibliotheken door maatschappelijke waarde

Het is alweer twee weken geleden dat ik naar Amersfoort reisde voor een seminar over toekomstbestendige bibliotheken door maatschappelijke waarde. De dag werd georganiseerd door BiblioConsult in het Eemhuis en die locatie stond nog op mijn lijstje dus had ik een extra reden om te gaan.

eemhuis

Het seminar werd als volgt aangekondigd:
Toekomstbestendigheid is op dit moment een term waarmee wordt aangegeven dat naar deze situatie gestreefd wordt. Maar waar hebben we het nu concreet over? Heeft iedereen hetzelfde beeld ten aanzien van de toekomstbestendige situatie en over hoe we daar komen en wat daarvoor nodig is?
 
Binnen de visie van BiblioConsult is een toekomstbestendige bibliotheek een publieke organisatie die werkt in een omgeving met marktprikkels en publieke doelen. De publieke doelen worden als maatschappelijke prestatie-indicatoren vastgelegd en overeengekomen met de lokale samenwerkingspartners, waaronder de gemeentelijke organisatie. Dit vraagt om een gedegen aanpak.
 
Een onderdeel van de toekomstbestendigheid is volgens BiblioConsult het aan kunnen tonen van de maatschappelijke winst die de organisatie maakt. In de huidige periode waarin bibliotheken worden geconfronteerd met bezuinigingen en vragen over het bestaansrecht is het voor u als maatschappelijk ondernemer van belang dat u dit aan kunt geven. Pas dan wordt een gesprek met uw opdrachtgever echt zinvol en gaat het over de inhoud en niet alleen over de euro’s.
Want zolang we niet weten wat iets oplevert, is de prijs altijd te hoog.

Jos Debeij (KB) mocht als dagvoorzitter de deelnemers meenemen in de geschiedenis van de bibliotheek. Waar komen we vandaan en wat dragen bibliotheken bij aan de ontwikkeldoelen van 2030 die door de VN zijn opgesteld. Er kwamen veel documenten langs die vanaf dat moment op mijn te-lezen-lijstje staan. Want ik begrijp ook wel dat een UB iets anders is dan een OB en dat ik nog wat in te halen heb als het gaat om kennis opdoen.

jos_debeijDus het overzicht van Jos is superfijn voor mij. Hierna was het de beurt voor Math Göbbels (BiblioConsult) die vooral inging op het meten van toekomstbestendigheid en maatschappelijke waarde. Wat is de maatschappelijke betekenis van de bibliotheek en kun je dit algemene belang meten? Kun je dan dat belang vergelijken met andere culturele instellingen om op deze manier met een 0-meting de waarde uit te drukken. Na het doen van interventies kun je dan een 1-meting doen. Je vraagt leden, stakeholders en de politiek over de betekenis van de bibliotheek. Dit kunnen zij door % aangeven met eens of oneens. Je merkt dan als snel dat het oordeel van de leden heel anders is dan wat de stakeholders en de politiek van ons verwachten. Een andere meetmethode is het meten naar aanleiding van aangeboden producten, bijvoorbeeld Klik en Tik en Boekstart. Op deze manier is het beeld van de bibliotheek als het gaat om maatschappelijk waarde beter uit te drukken.

Mariet Wolterbeek (directeur de Bibliotheek Z-O-U-T) bracht de praktijk.

mariet_wolterbeek

Ik was erg onder de indruk van haar aanpak met het productenboek. Alles is beschreven en er is een prijs aan gehangen. Op deze manier is de bedrijfsvoering transparant en is duidelijk wie waarvoor verantwoordelijk is. Ook kun je op deze manier helder communiceren over de inhoud en je kan eenvoudiger aansluiten bij de bedrijfsdoelen van de gemeente. Door het op deze manier aan te pakken werk je samen met de gemeente vanuit een gezamenlijke verantwoordelijkheid.
In 2007 zijn ze gestart met deze manier van werken. In 2012 deden zij een 1-meting en in 2015 een 2-meting. Op deze manier kun je het personeel ook laten zien welk effect hun werk heeft gehad. Het gesprek dat je dan voert met de gemeente gaat over de inhoud.

Erika Spil liet als wethouder van Bunnik zien hoe de bibliotheek overkomt bij de gemeentelijke politiek. Wat volgens haar geen andere organisatie heeft  (en de bibliotheek dus wel) is dat de bibliotheek laagdrempelig is, zij is waardevrij, betrouwbaar en het is een ontmoetingsplek.

erika_spilVraag niet aan de gemeente wat ze van je verwachten maar vertel ze wat je doet (gebruik emotie) en vertel over de inhoud. Veel wethouders zitten in de processen en niet in de inhoud dus moet je ze meenemen en met goede voorbeelden binnen komen. Zoals helpen werkeloosheid verminderen en preventief de jeugdzorg helpen tegen een stijging van laaggeletterdheid.

Hein Leemans (zelfstandig onderzoeker Bureau Leemans en docent onderzoek Avans+ en Hogeschool Rotterdam) liet ons de Gemeentelijke Monitor Sociaal Domein zien. Een interessante site om later nog eens beter naar te kijken. Elk half jaar komt er een update, met eind januari de nieuwste versie. Er zijn 15 thema’s in de monitor benoemt, zoals jeugd, WMO, participatie, etc. Op www.waarstaatjegemeente.nl vind je meer informatie. Neem eens een kijkje bij het dashboard en als je rapporten wilt downloaden kan dat ook.

De laatste spreker van de dag was Carel Konings (rector Amadeus Lyceum Leidsche Rijn). Hij liet vanuit onderwijsperspectief zien wat toekomstbestendigheid voor hen betekent. Zij hebben 1450 leerlingen. Bieden vmbo-tl tot gymnasium aan. En zij hebben geen eigen schoolbibliotheek, dit budget hebben zij aan de OB gegeven.

De dag beëindigden we met de resultaten van een enquête die wij eerder hadden ingevuld. Want hoe toekomstbestendig vonden wij onszelf nu eigenlijk. De meningen waren verdeeld. De een is nu eenmaal wat verder dan de ander. Ik denk dat er nog genoeg te doen is en ik wil graag beginnen met het productenboek van Mariet. Ik zag oude bekenden en ontmoette nieuwe mensen. Tijdens onze dag werd het gebouw ontruimt en zodoende liepen wij naar de borrel door een heel leeg gebouw. Hoe vaak maak je dat nog mee….

eenmhuis2

Meer foto’s van de dag staan in dit album op Flickr.

het wordt een heel groot avontuur

Na 10 jaar, met ontzettend veel plezier,  werken bij de TU Delft Library wordt het tijd voor een nieuw avontuur. En dus gaat ons huis in de verkoop, worden de spullen gepakt en vertrekken wij naar het zuiden. Sittard om precies te zijn. Ik ga werken bij De Domijnen als hoofd exposities, collecties & informatie.

De Domijnen is dé culturele instelling in Sittard-Geleen die professionals, cultuurliefhebbers en vrijwilligers verbindt. Zij produceert en programmeert activiteiten voor iedereen in de regio. Samen met alle cultuurinstellingen in de regio wil De Domijnen kunst en cultuur stimuleren en nog aantrekkelijker maken.

Ik heb er ontzettend veel zin in. De bibliotheek en het museum zijn pas in een nieuw gebouw getrokken en zien er fantastisch uit.

domijnen-balie

Ook is de bibliotheek van de Hogeschool Zuyd in het gebouw aanwezig. En dat geeft een bijzondere sfeer en verschrikkelijk veel mogelijkheden tot samenwerken.

zuyd

Vanaf 1 november start ik op donderdag en vrijdag in Sittard en dan vanaf 1 januari begin ik fulltime. Het wordt dus druk de komende weken. Ook omdat we daar een huis willen kopen en ons huis in Rotterdam willen verkopen. Vandaag is deze op Funda gekomen dus mocht je nog mensen kennen.

Ik kijk met een heel veel plezier terug op de tijd die ik in Delft heb gehad. Ik mocht de wereld over reizen om op bezoek te gaan bij nieuwe bibliotheken en om congressen te bezoeken. Ik was onderdeel van de Liber Architecture Group. UGame – ULearn zal ik nooit vergeten, mijn eerste grote project en samenwerking met Jaap en Erik van toen nog DOK. Maar ook de implementatie van het nieuwe werken, projecten rondom mobiel en in de laatste jaren Head op Open Spaces. Zo’n functietitel krijg ik toch nooit meer. En dan het gebouw….. zo’n ikoon…. Gelukkig is Francine in Sittard in de buurt want zij ontwierp het kantoor van de Rabobank. Ik ga de Delftse collega’s ontzettend missen maar kijk ook uit naar al die nieuwe mensen die ik ga ontmoeten.

limburgse-vriendinnetje

En deze twee vriendinnetjes in het zuiden, reuzeblij zijn zij. En ik ook, want ik woon straks om de hoek.

Op mijn blog wil ik blijven schrijven maar misschien dat de onderwerpen veranderen. Ik kan er nog niet zoveel over zeggen. Ik weet dat er voldoende speelt in de Openbare Bibliotheekwereld, museumland en de archiefwereld. Veel in-het-land collega’s zal ik daarom dus blijven ontmoeten en dat is fijn. Er verandert veel en ook niet. Ik heb er zin in!

Liber Architecture Group – dag 3

De laatste dag van deze conferentie is altijd een korte. Alleen het ochtendprogramma en dan om 13.00 uur klaar. Vandaag op het programma technische zaken zoals licht, bewegwijzering en opslag. Maar ook evaluaties. Van projecten nog niet zo lang geleden tot projecten van heel lang geleden.

daniela-pogade

Daniela Pogade van Textredaction in Berlijn gaf een overzicht van verschillende soorten bewegwijzering omdat tegenwoordig gebouwen niet meer zoals vroeger, gewoon te begrijpen zijn. Ze heeft een aantal aandachtspunten waar bewegwijzering aan moet voldoen:

  • moet ontwikkeld worden vanuit het inzicht van de gebruiker
  • reduceren tot de meest essentiële informatie
  • moet makkelijk aan te passen zijn, dus zonder al te veel moeite of geld
  • heb zowel aandacht voor binnen het gebouw als daarbuiten

Door middel van voorbeelden kregen wij les in waar je bewegwijzering allemaal kan plaatsen of verwachten. Welke kleuren je kan gebruiken en welke lettertypen. Het was een beginnetje. Ik had graag nog wat meer de diepte in gegaan als daar tijd voor was geweest.

jochem-usinger

Jochem Usinger (UKW Innenarchitekten Krefeld) was een erg grappige man die ook erg om zichzelf moest lachen. Hij gaf voorbeelden van hoe zijn bedrijf licht gebruikt in bibliotheken. Lekker schots en scheef en een beetje dwars. Het paste wel bij deze meneer. Ik heb in ieder geval erg om hem gelachen en als gevolg daarvan weinig aantekeningen gemaakt.

ulrich-niederer

Ulrich Niederer (de voorzitter van de Liber-LAG board en directeur van de Central and University ibrary Lucerne) vertelde over een project dat 36 jaar heeft geduurd en waarbij 5 bibliotheken gezamenlijk een opslag locatie hebben buiten de stad. In dit gebouw worden momenteel 3,1 miljoen volumes opgeslagen en er is ruimte voor groei naar 14 miljoen. Het is een high-tech inrichting met een robot die de boeken of tijdschriften ophaalt. Er heerst een lage luchtvochtigheid waar wel vragen over kwamen na de presentatie. Volgens de andere aanwezige Nederlanders en Belgen was deze luchtvochtigheid veel te laag. Maar misschien dat het in Zwitserland anders gaat.

De laatste sessie ging over post-evaluation, oftewel klopt datgene wat je hebt gedaan en zijn de gebruikers tevreden. Karen Latimer begon. Zij werkt voor de Queen’s University in Belfast en vertelde over een verbouwing die 6 jaar geleden heeft plaatsgevonden.

karen-latimer

Maar eerst gaf zij meer informatie over de IFLA Post-Occupancy-Evaluation. Deze enquête kan door iedereen gebruikt worden. 7 pagina’s aan vragen over het gebouw, de dienstverlening en de bevindingen. In 2015 is er een boek gepubliceerd met case-studies en deze enquête.

Karen vertelde over haar verbouwing die klaar was in 2009 waarbij een aantal kleine bibliotheken werd samengevoegd en waar de ICT op orde werd gebracht. Het bibliotheekgebouw ligt centraal op de campus en studenten weten het goed te vinden. Binnen no-time was het hele gebouw 24/7 open in plaats van 1 leeszaal, waarvan men eerst dacht dat dat voldoende zou zijn. Het meubilair is van goede kwaliteit en er is goede akoestiek in het gebouw. Toch waren er teveel informatiebalies die veel te groot zijn en te weinig studieplekken. De balies gaan nu dus plaatsmaken voor de studieplekken. Ook waren er niet voldoende groepswerkplekken en maken de toiletten teveel geluid. In de afgelopen jaren zijn er bijna 400 studieplekken bijgekomen. Als Karen geld genoeg zou hebben zou zijn graag het entreegebouw aanpakken en meer interactieve werkplekken creëren. En de toiletten aanpakken.

klaas-ulrich-werner

Ik had de Brain in Berlijn van de faculteit Humanistiek nog nooit eerder gezien maar wat een waanzinnig mooi gebouw is dit. Het hoort bij de Vrije Universiteit en is 10 jaar geleden gebouwd. Klaus Ulrich Werner nam ons mee in de evaluatie. Het gebouw telt ongeveer 650 studieplekken en is een heel compact gebouw. Het onderwijs dat deze studenten krijgen is heel erg gericht op essays schrijven en in stilte studeren en dus zijn er veel individuele plekken. Alleen werd tijdens de bouw al duidelijk dat er ook behoefte zou zijn aan samenwerkplekken en dat studenten meer elektronische materialen gebruiken en dat de boekenkasten dus wel weg kunnen. POE liet zien dat de locatie enorm wordt gewaardeerd en dat ook op details de bibliotheek het heel goed doet. Dat deze bibliotheek het zo goed doet is een reden geweest voor de universiteit om andere faculteitsbibliotheken ook een facelift te geven. Zij zijn geen 24/7 open maar wel tot 10 uur in de avond. De campus ligt nogal afgelegen van de stad waar de meeste studenten wonen en er zijn geen winkels in de buurt.

Na POE weet Klaus Ulrich dat ij iets moeten doen aan de zonering, dat zij boekenkasten weg moeten halen ten gunste van studieplekken en dat ze meer flexibiliteit nodig hebben om verschillende soorten leren te stimuleren. Zijn ultieme wens mocht hij geld hebben: een regenbestendig dak.

Als laatste kwam Jeremy Upton aan het woord van de Edinburgh University Library.

jeremy-upton

Hij vertelde over een gebouw waar ik in 2014 een bezoek aan bracht. Lees mijn verslag van dat bezoek hier. Dit gebouw staat al 50 jaar en wordt nog steeds heel intensief gebruikt. Tijdens een verbouwingstraject van 8 jaar  werden de plannen gewijzigd met dank aan POE. In het gebouw vind je alleen boeken die relevant zijn voor de studie op dat moment. De erfgoed collectie is open en toegankelijk voor iedereen. Meteen achter de balie vind je de boeken die het meest gebruikt worden. En er is een grote diversiteit aan studieplekken.

space for engagement and conversation

De organisatie is flexibel genoeg om boekenkasten te vervangen door studieplekken en in 2016-2017 komen er nieuwe dingen zoals een makerspace en tentoonstellingsruimtes.  De liften zijn en blijven een nachtmerrie en de ventilatie werkt ook niet optimaal. Maar toch is Jeremy erg tevreden over het gebruik en gaat hij de komende jaren gebruiken voor:

  • spaces to allow easier access to and interaction with resources
  • digital first
  • space support new forms of interpretation
  • place for community
  • student led learning

En toen was het weer voorbij. Het ging supersnel deze keer. Alle sprekers waren goed tot zeer goed. Er kwamen interessante discussies voorbij en Yvette en ik raakten niet uitgepraat. De presentaties zullen binnenkort online komen en ik zal de link aanvullen als het zover is.

Liber Architecture Group – dag 2

Vandaag was de dag van de architecten. Zo vertelde Francois J.V. Valentiny over de nieuwe bibliotheek van de universiteit van Luxembourgh.

image

Hij noemt het gebouw een dialoog tussen het verleden en heden. En in zijn ogen zal het een goed huwelijk zijn omdat iedereen een goed gevoel heeft bij het gebouw. Voor de bibliotheek wordt een oud industriegebouw getransformeerd. Het gebouw is 100 meter lang en 20 beter breed. Binnen worden zwevende eilanden gemaakt met studieplekken. Op de plaatjes ziet het er heel spectaculair uit maar het gebouw is nog niet af. We moeten deze dus op het lijstje voor het komende jaar zetten.

Clement Blanchet gebruikt veel plaatjes en doet nogal stoere uitspraken over duurzaamheid en groene gebouwen.

image

Hij zegt dat het niet langer gaat om een eenvoudig gebouw te ontwerpen, of een mooi gebouw. Nee het moet een gebouw zijn dat aan allerlei regels voldoet die te maken hebben met duurzaamheid en technologie. Voor hem als architect wordt het dan dus steeds lastiger om aan alle eisen en wensen te voldoen. Toch heeft hij een waanzinnig mooi gebouw ontworpen in Caen dat momenteel gebouwd wordt. Gebaseerd op de vorm van een kruis waarbij 4 bibliotheken met elkaar verbonden worden. Je zou dan denken de bibliotheken komen in de hoeken en de bruggen zijn de verbindende factoren. Maar nee, Blanchet gebruikte de bruggen als bibliotheek met een plein in het kruis in het midden. Waanzinnige afbeeldingen kwamen voorbij.

the library in itself is a city

De inrichting is flexibel zodat gebruikers mee kunnen helpen bij de inrichting. De jeugdafdeling zit bovenin zodat de kids op weg naar boven kunnen kijken welke kennis/informatie er nog allemaal voor ze is als ze ouder worden. De bibliotheek opent in december.

Na de lunch vertelde Ralf Coussee over de Krook in Gent. Ik was hier vorig jaar op bezoek dus verwijs ik even naar de post die ik toen schreef.

Heneghan Peng gaf ons een inkijkje in de bibliotheek van de Greenwich University.

image

Voormalig gesitueerd in drie gebouwen met een enorme rijke historie en nu in een nieuw gebouw.

the library is a place to meet, to learn, to reflect and to do

Het nieuwe gebouw zit op een logische plek, vlakbij het openbaar vervoer en in een straat waar studenten door heen lopen. Het gebouw is er ook om de straat een nieuw elan te geven. Het was een beetje een doodse straat geworden.

Als laatste architect was Heinrich Degelo aan de beurt. Hij is de architect van de UB van Freiburg. Hij vertelde dat het hier om een renovatie gaat en niet om het ontweren van een nieuw gebouw. En dat klopt natuurlijk ook wel. Toen alle muren en vloeren zijn verwijderd zijn de kolommen van de liften blijven staan.

image

En ook het depot is tijdens de renovatie in bedrijf gebleven. Dus terwijl de gaten in de vloer werden volgestort met beton liepen medewerkers in het depot om aangevraagde boeken op te halen. Ondenkbaar dat dit zo in Nederland zou gebeuren.
De bibliotheek is 24/7 open, alle dagen van het jaar. Er zijn 1200 stille studieplekken in leeszalen en 500 plekken om samen te werken of te overleggen. In tentamentijd worden er 300 plekken bijgemaakt. Het zijn grote open ruimtes die je op alle vloeren ziet. Er zijn geen muren gebruikt. Er is weinig geld voor onderhoud dus is er gekozen voor materialen die mooi oud worden. Degelo zei: het is geen schade als iets kapot gaat, dat heet patina. Is zijn natuurlijke materialen en sobere kleuren gekozen. De bezoekers en de boeken geven kleur aan de ruimte.

image

Antje Kellersohn (directeur van de UB van Freiburg) gaf ons nog wat bezoekersdata en uitleencijfers. En een dame van de meubelleverancier Brunner vertelde ons over Banc, het meubel dat speciaal voor deze bibliotheek is ontwikkeld. Met smalle pootjes zodat je goed onder de meubels schoon kan maken en hoge en lage rugleuningen.

De rondleiding die volgde zal ik in een aparte post beschrijven.

Uiteraard waren er vandaag ook presentaties van niet architecten. Zoals de presentatie van Hendrik Defoort die vertelde over het project van de UB in Gent. Zijn verhaal hoorde ik eind vorig jaar van Sylvia van Pethegem dus maakte ik nu weinig aantekeningen. Maar het blijft een enorm indrukwekkend verhaal.

Morgenochtend de laatste sessies. Over wat meer techische zaken als licht en bewegwijzering. En dan zaterdag naar de Vitra Campus en weer naar huis.

op bezoek bij de hanze hogeschool groningen

Al bijna 2 jaar zat deze afspraak in de planning en het lukte Marjan Bonink en mij maar niet om hem echt te maken. Tot gister. Toen ging ik op bezoek bij de Hanze Hogeschool in Groningen en dan met name naar de pas verbouwde mediatheek op de Zernike Campus. Marjan haalde me op van het station en had een lunch geregeld met Esther Groot (hoofd afdeling projecten en innovatie). Erg interessant om met elkaar te spreken over campusontwikkeling, horeca en het inrichten van ruimten zoals de mediatheek. Ik kreeg een mooi glossy mee waarin de huisvestingsvisie tot 2020 beschreven staat.

hhg_1

Hierna kreeg ik een uitgebreide rondleiding van Marjan. We begonnen in het café-gedeelte. Toen ik hier ‘s ochtends langsliep dacht ik ook echt dat het een café was maar als je goed kijkt zie je tegen de achterwand nissen met banken om samen te werken bij een scherm. Echt supergaaf gedaan en het werkt. De plek wordt goed bezocht en studenten werken hier graag. Of je nu samen wilt werken, of alleen aan het raam, het kan allemaal. Er is voldoende stroom om alle laptops en telefoon te voorzien.

Draai je je om en steek je de gang over dan kom je hier. De mediatheek (het café-landschap hoort er ook bij hoor maar kan langer open zijn omdat het buiten de deuren van de mediatheek ligt). Hier vind je grote schermen, tijdschriften, een leestafel en een balie.

hhg_3

Nu is dit niet de informatiebalie maar een balie om studenten te helpen bij zoekvragen en informatievaardigheden vragen. De informatiebalie ligt iets verder op. Links van deze ruimte is een trap waar je op kan zitten studeren of kan luisteren naar een docent die iets vertelt.

hhg_4

Om geluidsoverlast te voorkomen kunnen de gordijnen gesloten worden zodat de trap aan het zicht wordt onttrokken van de mediatheek.

hhg_2
De grote schermen zijn touchscreens. Je kan ze gebruiken om in de catalogus te zoeken of om een filmpje aan je medestudenten te laten zien. Marjan denkt nog na hoe ze goed ingezet kunnen worden en hoe je met deze schermen reclame kan maken voor de diensten en producten van de mediatheek.

hhg_5

Heel leuk bedacht vind ik deze pods waar 1 persoon in kan zitten. Dit gebied van de mediatheek is geen stiltezone (die zit op de 1e etage) maar op deze manier kun je je toch een beetje afsluiten. Aan de zijkant kunnen boeken worden geplaatst (toevallig of niet er stond een boek met op de voorkant een foto van de TU Delft Library :)) Maar ook zit er een scherm ingebouwd. En dan denk je, wordt dit gebruikt?

hhg_8

Ja dus. Even snel iets opzoeken en weer verder. Waar ik ook erg van gecharmeerd was, zijn deze banken bij de ramen. Lekker hoog, je kunt er op hangen, of bij een tafeltje op zitten. En op de zijkant een verwijzing naar de plek waar je bent.

hhg_6

En op de eerste etage dan de stilteplekken. Lange tafels, veel studenten, veel stroom. En mooi oranje licht in combinatie met wit tl-licht.

hhg_7

Het meest bijzondere aan deze mediatheek is dat studenten weten wat ze wat mogen doen door slim gebruik te maken van verschillende soorten meubilair. Nergens hangen bordjes dat je stil moet zijn of waar je wat mag doen. Het is gewoon duidelijk van zichzelf.

Naast deze plek liep ik nog door 2 schools, een techniekgebouw, een sportgebouw en een bibliotheek van de universiteit. Hier kregen we ook snel even een spontane rondleiding.

Meer foto’s vind je op flickr.

op bezoek bij de erasmus universiteit rotterdam

Gister was ik met een aantal collega’s op bezoek bij de Erasmus Universiteit Rotterdam. We waren erg benieuwd naar het in september geopende Polak gebouw en kregen daar een rondleiding van Sandra Klarenbeek.

polak

Ik was op tijd dus ik kon even genieten van de entree. Een ruim en open gebied met een enorme trap. Onder aan de trap staan banken met planten waar je even kan zitten, wachten of studeren. Net wat je prettig vind om te doen. Je vindt hier geen balie of receptie. En dat is best een beetje gek. Ook tijdens het rondlopen zagen wij geen EUR-medewerkers of beveiliging. Blijkbaar hoeft dat niet in Rotterdam.

polak2

In het gebouw zijn ongeveer 600 studieplekken te vinden op 6 verschillende etages. Dit zijn verschillende soorten plekken zoals deze oranje stoelen.

polak3

Maar er zijn ook lange banken, ronde tafels, plekken met computers, pekken met in hoogte verstelbare stoelen en nisjes met of zonder scherm.

polak4

Er zijn in het gebouw naast studieplekken, ongeveer 20 onderwijsruimten. Grote of klein lokalen waar college’s gegeven kunnen worden en waar studenten mogen zitten als ze niet bezet zijn. Alle studieplekken zijn voorzien van stroom (2 per plek). En er is veel aandacht geweest voor akoestiek en geluidsoverlast. Ook is er per studieplek individuele verlichting.

polak5

Ook de bibliotheek heeft tijdelijk onderdak gekregen in dit gebouw en er is ook een balie, maar die heb ik even gemist. De tijdschriften en boeken staan op zo’n manier dat ze bijna niet opvallen en mooi opgaan in het gehele concept. Sandra vertelde over wat wel goed werkt en wat een beetje minder. We lopen tegen dezelfde problemen aan, zoals plekken die bezet worden gehouden terwijl de student er niet is, overvolle prullenbakken en veel studenten die op zoek zijn naar een plek. Aan dat laatste gaan wij de komende tentamenperiode iets doen. Tegen het “handdoekje leggen” zeg maar. Ik verklap nog niet was, maar geloof mij het wordt een interessant experiment.

Meer foto’s staan zoals altijd op flickr.

 

op bezoek in Gent

Vorige week was ik twee dagen in Gent voor de Liber Architecture Group. Volgend jaar is in april de conferentie in Freiborg en nu gingen we het programma bespreken. Als we dan als groep bij elkaar zijn bezoeken we ook altijd een aantal bibliotheken.

Dit keer dus Gent. De eerste rondleiding ging door de, thans in verbouwing zijnde, universiteitsbibliotheek, nieuwe depots en boekentoren.

ub_gent

Er moet nog een hoop gebeuren dus Gent staat zeker op het lijstje om nog eens terug te keren. De nieuwe depots zijn wel klaar en zijn erg mooi geworden.

ub_gent_depot

We namen ook een kijkje in de verbouwde faculteitsbibliotheek van Ingenieurswetenschappen en Architectuur. Mooie oplossing bedachten ze hier met hekken voor de boeken die naar beneden kunnen zodat er ook evenementen georganiseerd kunnen worden als de bibliotheek gesloten is.

gent_faculteit

En we gingen naar de faculteitsbibliotheek van Letteren en Wijsbegeerte waar we een rondleiding kregen van Saskia Scheltjens. Hier is een gedeelte van de verbouwing al gereed maar zijn er nog plannen voor meer.

faculteit2

Zie je de smalle richel om aan te studeren? Het werkt in tentamenperiodes maar optimaal is het niet, het is net te smal. Idee is wel goed bedacht.

faculteit3

En als laatste gingen we naar de bouwplaats van De Krook (voor onder andere de nieuwe stedelijke bibliotheek). We kregen een rondleiding van de architect.

dekrook

Het bijzondere aan het gebouw is dat het niet zo groot lijkt maar het wel is. Dit komt door een knik in het gebouw waardoor je vanuit elke hoek maar een stukje ziet. En het verbindt twee gebieden van de stad met elkaar door nieuwe bruggen die gebouwd worden.

dekrook2

Als het gebouw klaar is zeker een must see om eens langs te gaan. En dan gelijk ook de andere bibliotheken nog een keer bezoeken als die ook gereed zijn.

 

op bezoek bij: Xplora Breda

Afgelopen maandag mocht ik met collega’s uit Maastricht mee naar Breda om op bezoek te gaan bij de nieuw ingerichtte Xplora van de Avans Hogeschool. Ellen Simons ontving ons samen met twee andere collega’s in het innovatie lab.

Hier werden we omringd door schermen. De presentatie van Ellen was te zien op 3 schermen. Een scherm kwam uit het plafond, een zat in een meubel en een was een projectie op glas. Daarbij was nog een muur die door middel van LED verlichting de sfeer kon beinvloeden. Door kleur te gebruiken bijvoorbeeld.

xplora1Of door, al dan niet bewegende beelden, hier op te projecteren. De invloed van kleur is ontzettend duidelijk zichtbaar als je kijkt naar boven- en onderstaande foto.

xplora2De ruimte waar wij zaten was de helft van het innovatie lab. Naast ons was een docent met studenten bezig en door middel van een glaswand waren wij gescheiden. Ik had geen last van beweging aan de andere kant van het glas ook al was de docent heel dichtbij. En ook hij projecteerde op hetzelfde glas als wij (gaaf!!). Maar ik werd wel een beetje afgeleid door het geluid. Niet de hele tijd maar zo af en toe. Ik vond het niet storend maar ik kan me voorstellen dat als je moeite hebt met concentreren het lastig is.

Wat ik echt een heel goed idee vond was de goot met verplaatsbare stopcontacten maar ook usb-oplaadpunten. Echt heel slim!

Na de presentatie vertrokken we naar de Lovensdijkstraat. Hier is de nieuwe Xplora ingericht en pas geleden geopend. De voorkant van het gebouw is beplakt met bomen zodat je het idee krijgt in het groen te zitten.

xplora4

Vier verdiepingen telt deze Xplora en op elke verdieping zijn verschillende soorten meubels te vinden. Tafels met pc’s, treinbanken met oren, statafels, cabines, etc. Op de 1e en 3e etage vind je een balie.

xplora5

Er zijn mooie frisse kleuren gebruikt en er staan zelfs hometrainers. Deze Xplora is niet de enige maar wat wel uniek is in deze is de escape room. Oftewel een houten huis in de leeromgeving.

xplora6

De mensen van Xplora hebben een goed verhaal, gebruiken persona’s (word ik altijd enthousiast van) en weten hoe ze toekomstbestendig in moeten richten. Het was inspirerend om hier rond te lopen en goed om met elkaar van gedachten te wisselen. Hogescholen en universiteiten hebben tenslotte te maken met dezelfde uitdagingen.

xplora3

Meer foto’s van dit bezoek vind je hier.