Het UGUL promotieteam on tour

Gistermorgen vertrokken Jaap, Erik, Saskia en ik  om 9 uur vanuit Delft. We hadden een lange dag voor de boeg. Het idee was om langs een aantal bibliotheken te gaan (onaangekondigd!) om UGUL10 te promoten en te praten over User Experience. De eerste die wij overvielen was Anneke Dirkx (ben je al bijgekomen?) die zeer spontaan reageerde en het niet erg vond om even voor de camera geïnterviewd te worden.

Hierna door naar BplusC (de openbare bibliotheek) in Leiden. Hier werden wij opgevangen door Hélène Neerhoff (hoofd communicatie). Ik zeg opgevangen maar dat is natuurlijk niet helemaal waar. Wij hadden ons niet van te voren aangekondigd en dus is het erg bijzonder dat zowel Anneke als Hélène tijd voor ons namen.

Na het bezoek in Leiden snel door naar Amsterdam, daar hadden wij van te voren wel even naartoe gebeld. Maar eerst lunchen boven de weg vlak bij Schiphol en even skypen met Michael Edson. Hij had voor ons een filmpje opgenomen.

En toen dus naar de Hogeschool van Amsterdam (Media, Informatie & Communicatie), een locatie waar ook de IDM opleiding te vinden is. Het interview met Jelke Nijboer werd gedaan in de kantine en een aantal studenten luisterden nieuwsgierig mee. Toen wij de UGame – ULearn poster met de augmented reality lieten zien gingen zij toch wel uit hun dak. Dat hadden ze nog niet eerder meegemaakt, dat iets op papier ineens een filmpje wordt.

Ook mochten wij even bij Jan Jaap in de klas studenten vertellen over het symposium.

Inmiddels was het laat in de middag en hadden wij nog twee bibliotheken op ons lijstje staan. Almere en Lelystad. In Almere was zoveel te zien dat wij een keer terug moesten naar de parkeermeter om er extra geld in te gooien. Maar ja wat wil je ook, als je mag kijken in de nieuwe bibliotheek die nog niet eens open is voor het publiek. Ik heb veel foto’s gemaakt die op Flickr te zien zijn. En ik ga zeker nog een keer terug als de bibliotheek een aantal maanden open is. Het winkelconcept ziet er goed uit en ik ben benieuwd of het ook goed werkt.

Lelystad hebben wij uiteindelijk niet meer bezocht. Jammer, want ik heb hier goede verhalen over gehoord.

De filmpjes van de dag worden nu gemonteerd en als zij klaar zijn zal ik er zeker hier ook een paar laten zien.

Baliemedewerker zijn in de bieb, dat kan toch iedereen

Een paar maanden geleden had ik een interessante discussie met een andere biblioblogger over wat voor soort mensen er wel of niet achter een informatiebalie van een bibliotheek mogen zitten. Degene waar ik de discussie mee voerde was heel stellig, alleen mensen met een bibliotheekdiploma mogen deze rol op zich nemen. Of zij klantvriendelijk zijn is van minder belang, zij moeten weten waar zij mee bezig zijn als zij een antwoord op een vraag voor een klant proberen te vinden. Door het vinden van het antwoord zijn zij al klantvriendelijk. Ik was minder stellig, ik denk namelijk dat iemand zonder bibliotheekdiploma gerust kan leren over het vak door het te doen. Mijn insteek is dat de klantvriendelijkheid het belangrijkste is. Wat mij betreft zou dus ook een stewardess of iemand met een soortgelijk beroep best achter een informatiebalie kunnen zitten. Ik denk namelijk dat het belangrijk is dat een gebruiker zich thuis voelt in de bibliotheek. Uiteraard kunnen baliemedewerkers met een bibliotheekdiploma zeer klantvriendelijk zijn, begrijp mij niet verkeerd. Maar om nu meteen iedereen zonder diploma af te serveren als zij in een bibliotheek willen werken gaat mij te ver.

In Nederland wordt op verschillende niveau’s het bibliotheekvak aangeboden. Zo start de ROC Midden in Utrecht in september met een mbo-opleiding tot Bibliotheekmedewerker of Medewerker Informatiedienstverlening Bibliotheken (het is dezelfde opleiding maar ze bieden allebei aan). Tijdens de opleiding ga je twee dagen naar school en loop je drie dagen stage. Leren in de praktijk dus. Op de site staat wat je tijdens de opleiding leert:

Verzorgen van het inlichtingenwerk en het klantencontact;
Verzorgen van presentaties en promotieactiviteiten;
Organiseren en beheren van het informatieaanbod;
Het toegankelijk maken van het informatieaanbod.

Naast contact met de klant wordt er ook van je verwacht dat je de collectie op peil houdt en deze toegankelijk maakt. Waarbij je bepaalt welke informatie moet worden geselecteerd en welke kan verdwijnen uit de collectie.

Op HBO niveau heb je de opleiding Informatiedienstverlening en Management (toen ik deze opleiding deed heette het nog Bibliotheek en Documentaire Informatie – BDI, nu heet deze opleiding soms Informatie Management of Informatie & Media). Saxion biedt de opleiding IDM aan met baangarantie voor 12 studenten, met de campagne Heb jij de I-factor? proberen zij jongeren aan te trekken voor deze opleiding. In de folder lees ik:

Hoe zet je informatie om in kennis? Hoe stem je deze kennis vervolgens af op de gebruiker?
Welke innovatieve technieken gebruik je hierbij? Wat is de beste strategie om de juiste informatie op een creatieve manier te ontsluiten voor verschillende doelgroepen? Dit soort vragen worden uitvoerig beantwoord tijdens de opleiding. Denk ook aan het ontwikkelen van professionele toepassingen met beschikbare technologieën als YouTube, Hyves, Google Earth en e-paper. Uitgangspunt hierbij is dat de mens altijd het startpunt vormt. Dit wordt gedaan door communicatie en menswetenschappen als belangrijke aandachtspunten in de opleiding te nemen en toegepaste techniek als hulpmiddel in te zetten. Verder is er veel aandacht voor vernieuwing, creatieve vormgeving en ‘ondernemen met informatie’.

Op zich lijkt het er dus op dat deze I-factor studenten zich bezig gaan houden met nieuwe technologie (vooral web 2.0) en het ontsluiten van informatie. Maar als ik kijk op de verschillende sites van de opleidingen die IDM (of een andere naam) aanbieden dan wordt je dus nog steeds informatiespecialist en informatiespecialisten zijn mensen die ook achter de informatiebalie terecht kunnen komen. Wat is dan het verschil tussen deze hbo-ers en de mbo-ers die voor hetzelfde worden opgeleid?  Mag een mbo-er dan de gemakkelijke vragen beantwoorden en de hbo-er de moeilijke. Of wordt de mbo opleiding in het leven geroepen om het dalende aantal studenten dat een bibliotheekopleiding doet te vergroten? Want als een mbo-er achter een informatiebalie straks hetzelfde gaat verdienen als een hbo-er, is die hbo-er dan nog wel nodig? Of is het zelfs mogelijk dat je zonder bibliotheekdiploma (mbo of hbo) ook achter een informatiebalie plaats kan nemen?

In Canada ontstond ophef toen een Engels bedrijf communiceerde dat zij een 1-daagse medewerker informatiebalie cursus ging aanbieden. De doelgroep, medewerkers die al in een bibliotheek werken en die wel eens gevraagd wordt om ingewikkelde zoekvragen te beantwoorden. Niet slecht toch, leer in een dag hoe het moet en je kan achter een informatiebalie plaatsnemen. Overigens leer je hier niets over klantvriendelijkheid.

En daarmee ben ik weer bij mijn beginpunt. Is het voor een informatiebaliemedewerker nodig om een diploma te hebben in het bibliotheek- of informatievak of kom je met doen (leren in de praktijk) en vooral klantvriendelijkheid als een heel eind. Is het in deze tijd nog nodig om de gebruiker direct een antwoord te kunnen geven op een ingewikkelde informatievraag of accepteert de gebruiker dat het zoeken naar dit soort specifieke informatie tijd kost en daarmee achter de schermen gebeurd? Want als dat zo is, en is het beantwoorden van eenvoudige vragen geen probleem dan is de rol van de informatiebaliemedewerker meer iets in de trant van gastvrouw/man. En dan is een bibliotheekdiploma dus niet langer nodig om achter een informatiebalie plaats te nemen.

Gebruikt beeldmateriaal is afkomstig van Flickr –reference desk van Squid

IDMDENHAAG.NL Conferentie 2008 – TAGGING

IDMDENHAAG.NL Conferentie 2008 - TAGGING

IDMDENHAAG.NL Conferentie 2008 – TAGGING,
originally uploaded by moqub.

Afgelopen vrijdag nam ik de trein naar Den Haag om de IDM Conferentie bij te wonen in de Haagse Hogeschool. Samen met twee collega’s kwamen wij erg vroeg binnen, wij wilden niet te laat zijn met de inschrijving voor de workshop van FOAM. Eerst maar een kopje thee nemen dan maar. Tijdens het wachten zag ik een aantal bekenden waaronder Smetty en Commissaresse.

De dag begon met een korte intro van Klaas Jan Mollema, gevolgd door een Taggingbabbel van Jenny. Op zich niets nieuws gehoord maar het is altijd goed om Jenny te horen spreken. Na Jenny werd het tijd voor Jan David Hanrath, een zelfstandig architect die gespecialiseerd is in de bouw en inrichting van bibliotheken en oprichter van OneMoreThing.

Hanrath heeft in Nederland een aantal experimenten uitgevoerd bij bibliotheken, waaronder Moerwijk, Loosduinen, Deurne en Haarlem. Een overzicht van zijn projecten is hier te vinden. Een van zijn ideeen is de terugbrengkast waarbij de bezoeker de boeken teruglegt in vakken met titels als saai, niet gelezen, leuk of spannend. Maar ook een hele grote boekenkast met afgeschreven boeken die geplaatst werd in een bibliotheek en zorgde voor meer verkoop van die boeken (ook al moest er soms een ladder aan te pas komen om een boek uit de kast te halen). Zijn ideeen zijn fris en gedurfd en ik zou hem heel graag nog een keer willen spreken om te praten over de inrichting van het Learning Centre van de bibliotheek van de TU Delft. Misschien moet ik hem maar gewoon een keer bellen.

Na de sessie van Hanrath had ik de keus, of naar de workshop van FOAM gaan over het koppelen van foto’s aan verhalen van bezoekers of met Jenny en Kathryn afreizen naar Amsterdam om de OBA te bezoeken. Ik koos voor het laatste en de foto’s van dit tripje vind je hier.