toekomstbestendige bibliotheken door maatschappelijke waarde

Het is alweer twee weken geleden dat ik naar Amersfoort reisde voor een seminar over toekomstbestendige bibliotheken door maatschappelijke waarde. De dag werd georganiseerd door BiblioConsult in het Eemhuis en die locatie stond nog op mijn lijstje dus had ik een extra reden om te gaan.

eemhuis

Het seminar werd als volgt aangekondigd:
Toekomstbestendigheid is op dit moment een term waarmee wordt aangegeven dat naar deze situatie gestreefd wordt. Maar waar hebben we het nu concreet over? Heeft iedereen hetzelfde beeld ten aanzien van de toekomstbestendige situatie en over hoe we daar komen en wat daarvoor nodig is?
 
Binnen de visie van BiblioConsult is een toekomstbestendige bibliotheek een publieke organisatie die werkt in een omgeving met marktprikkels en publieke doelen. De publieke doelen worden als maatschappelijke prestatie-indicatoren vastgelegd en overeengekomen met de lokale samenwerkingspartners, waaronder de gemeentelijke organisatie. Dit vraagt om een gedegen aanpak.
 
Een onderdeel van de toekomstbestendigheid is volgens BiblioConsult het aan kunnen tonen van de maatschappelijke winst die de organisatie maakt. In de huidige periode waarin bibliotheken worden geconfronteerd met bezuinigingen en vragen over het bestaansrecht is het voor u als maatschappelijk ondernemer van belang dat u dit aan kunt geven. Pas dan wordt een gesprek met uw opdrachtgever echt zinvol en gaat het over de inhoud en niet alleen over de euro’s.
Want zolang we niet weten wat iets oplevert, is de prijs altijd te hoog.

Jos Debeij (KB) mocht als dagvoorzitter de deelnemers meenemen in de geschiedenis van de bibliotheek. Waar komen we vandaan en wat dragen bibliotheken bij aan de ontwikkeldoelen van 2030 die door de VN zijn opgesteld. Er kwamen veel documenten langs die vanaf dat moment op mijn te-lezen-lijstje staan. Want ik begrijp ook wel dat een UB iets anders is dan een OB en dat ik nog wat in te halen heb als het gaat om kennis opdoen.

jos_debeijDus het overzicht van Jos is superfijn voor mij. Hierna was het de beurt voor Math Göbbels (BiblioConsult) die vooral inging op het meten van toekomstbestendigheid en maatschappelijke waarde. Wat is de maatschappelijke betekenis van de bibliotheek en kun je dit algemene belang meten? Kun je dan dat belang vergelijken met andere culturele instellingen om op deze manier met een 0-meting de waarde uit te drukken. Na het doen van interventies kun je dan een 1-meting doen. Je vraagt leden, stakeholders en de politiek over de betekenis van de bibliotheek. Dit kunnen zij door % aangeven met eens of oneens. Je merkt dan als snel dat het oordeel van de leden heel anders is dan wat de stakeholders en de politiek van ons verwachten. Een andere meetmethode is het meten naar aanleiding van aangeboden producten, bijvoorbeeld Klik en Tik en Boekstart. Op deze manier is het beeld van de bibliotheek als het gaat om maatschappelijk waarde beter uit te drukken.

Mariet Wolterbeek (directeur de Bibliotheek Z-O-U-T) bracht de praktijk.

mariet_wolterbeek

Ik was erg onder de indruk van haar aanpak met het productenboek. Alles is beschreven en er is een prijs aan gehangen. Op deze manier is de bedrijfsvoering transparant en is duidelijk wie waarvoor verantwoordelijk is. Ook kun je op deze manier helder communiceren over de inhoud en je kan eenvoudiger aansluiten bij de bedrijfsdoelen van de gemeente. Door het op deze manier aan te pakken werk je samen met de gemeente vanuit een gezamenlijke verantwoordelijkheid.
In 2007 zijn ze gestart met deze manier van werken. In 2012 deden zij een 1-meting en in 2015 een 2-meting. Op deze manier kun je het personeel ook laten zien welk effect hun werk heeft gehad. Het gesprek dat je dan voert met de gemeente gaat over de inhoud.

Erika Spil liet als wethouder van Bunnik zien hoe de bibliotheek overkomt bij de gemeentelijke politiek. Wat volgens haar geen andere organisatie heeft  (en de bibliotheek dus wel) is dat de bibliotheek laagdrempelig is, zij is waardevrij, betrouwbaar en het is een ontmoetingsplek.

erika_spilVraag niet aan de gemeente wat ze van je verwachten maar vertel ze wat je doet (gebruik emotie) en vertel over de inhoud. Veel wethouders zitten in de processen en niet in de inhoud dus moet je ze meenemen en met goede voorbeelden binnen komen. Zoals helpen werkeloosheid verminderen en preventief de jeugdzorg helpen tegen een stijging van laaggeletterdheid.

Hein Leemans (zelfstandig onderzoeker Bureau Leemans en docent onderzoek Avans+ en Hogeschool Rotterdam) liet ons de Gemeentelijke Monitor Sociaal Domein zien. Een interessante site om later nog eens beter naar te kijken. Elk half jaar komt er een update, met eind januari de nieuwste versie. Er zijn 15 thema’s in de monitor benoemt, zoals jeugd, WMO, participatie, etc. Op www.waarstaatjegemeente.nl vind je meer informatie. Neem eens een kijkje bij het dashboard en als je rapporten wilt downloaden kan dat ook.

De laatste spreker van de dag was Carel Konings (rector Amadeus Lyceum Leidsche Rijn). Hij liet vanuit onderwijsperspectief zien wat toekomstbestendigheid voor hen betekent. Zij hebben 1450 leerlingen. Bieden vmbo-tl tot gymnasium aan. En zij hebben geen eigen schoolbibliotheek, dit budget hebben zij aan de OB gegeven.

De dag beëindigden we met de resultaten van een enquête die wij eerder hadden ingevuld. Want hoe toekomstbestendig vonden wij onszelf nu eigenlijk. De meningen waren verdeeld. De een is nu eenmaal wat verder dan de ander. Ik denk dat er nog genoeg te doen is en ik wil graag beginnen met het productenboek van Mariet. Ik zag oude bekenden en ontmoette nieuwe mensen. Tijdens onze dag werd het gebouw ontruimt en zodoende liepen wij naar de borrel door een heel leeg gebouw. Hoe vaak maak je dat nog mee….

eenmhuis2

Meer foto’s van de dag staan in dit album op Flickr.

Ik en de Jawbone UP

Vorig jaar zomer, tijdens een lunch met een vriendinnetje, zag ik dat zij wel een hele mooie armband om had. Dus ik vroeg haar, van welk merk is dat. Bleek het een hele bijzondere armband te zijn. Het was namelijk een armband die meet hoe je beweegt, slaapt en waar je met een app kan bijhouden wat je eet. Het was de Jawbone UP.

In een tijd waarin mijn vriend en ik weer eens batterijen in de weegschaal hadden gedaan en afspraken om gezonder te gaan leven kwam het bandje precies op het juiste moment. Ik viel voor design en kocht de UP, mijn vriend vond andere dingen belangrijk en koos de Fitbit. Beide bandjes hebben voor en nadelen. Maar met allebei kun je ongeveer hetzelfde.

jawbone up

De UP is er in verschillende maten en kleuren. De mijne, een zwarte, kochten we bij Amazon. Ik ben op 29 augustus de UP gaan gebruiken. De apps zijn er voor zowel Android als iOS en zijn qua functionaliteiten net even anders, dus dat is wennen. Met de iPad bijvoorbeeld heb ik toegang tot een ruimere database aan eten en drinken. Maar over het algemeen doen allebei de apps wat ze moeten doen.

De UP meet hoe je slaapt, beweegt en zelf voeg je toe wat je eet. Dat ziet er dan zo uit:

up_2

Op donderdag 12 december haalde ik mijn target qua bewegen (10.000 stappen per dag). Sliep ik net niet voldoende (target staat op 8 uur per nacht) en qua eten kan het.

up_3

Een overzicht van het bewegen ziet er dan zo uit. Zelf heb ik toegevoegd in de app dat ik heb gesport om 19.00 uur. In het overzicht zie je precies hoeveel calorieën je verbruikt hebt op die dag en dat helpt je weer als je wat je eet hebt toegevoegd. Iedereen snapt dat als je teveel calorieën eet en niet voldoende beweegt je daar van aankomt. Maar om het dan te zien in een app is net even anders. Je wordt je veel bewuster van je gedrag. Het bandje zorgt daar niet voor maar het helpt enorm. Als ik aan het einde van de dag nog stappen mis dan maak ik een avondwandeling na het eten.

Dat overzicht hebben werkt ook met slapen. Soms denk je dat je slecht hebt geslapen. Dat je de halve nacht hebt wakker gelegen. Als je dan in de app kijkt valt het wel mee.

up_4

En als je het bandje langer gebruikt ga je patronen zien en dat is erg interessant.

Het fijne aan de UP vind ik dat de app goed samenwerkt met bijvoorbeeld runkeeper. Dus als ik nu ver ga fietsen of wandelen wordt die stappen/bewegingen meegenomen in de UP-app. Ik vind het niet vervelend dat de UP geen bluetooth heeft, alhoewel ik me voor kan stellen dat het handig is. Ik was in no-time gewend aan het bandje dag en nacht dragen. Een ook het ‘s avonds aanzetten van de slaapstand ben ik maar 1x vergeten. Je kan dan handmatig achteraf wel toevoegen dus als je het vergeet is het niet erg.

Op 18 december ging mijn bandje kapot. Ik probeerde alles, zacht resetten, hard resetten. Soms leek het of het bandje het weer deed maar hij gaf geen data meer door aan de app. Contact opgenomen met de helpdesk en ik werd supersnel geholpen. Na wat over en weer gemail en getest kwamen we tot de conclusie dat ik een nieuw bandje zou krijgen maar met de feestdagen zou het even kunnen duren. En hoe raar het ook klinkt, ik mis mijn bandje. Gister is een nieuw bandje vanuit Ierland verzonden en ik hoop dat hij morgen in de brievenbus valt. Want ik ben FAN van de UP. Of moet ik zeggen ik ben FAN van een bandje wat mijn slaap en bewegingen meet.