Web 2.0 wel of geen kerntaak van de bibliotheek?

Op de Bibliotheek 2.0 Ning site lees ik over een artikel van oud collega Henk Ellerman, verschenen in Livre. In het artikel zegt Ellerman: De bibliotheek heeft geen rol in Web 2.0. Ik moest hier even over nadenken voordat ik er iets over ging schrijven. Ik heb gedacht en hier is mijn reactie.

Zolang ik Ellerman ken is hij voorstander van Open Access. Dat hij het bevorderen van Open Access wel als kerntaak van de bibliotheek ziet en Web 2.0 niet is logisch. Om deze twee dingen met elkaar in verband te brengen niet. Of misschien wel? Web 2.0 is Open Access. Het openbaar maken van content in welke vorm dan ook (denk aan weblogs, wiki’s, foto’s delen, podcasts, etc.) is onderdeel van Web 2.0. Met natuurlijk het logische gevolg dat anderen op deze content reageren. Het open zetten van de catalogus voor comments en tags is ook een vorm van Open Access, de bibliotheek zet iets open wat tot dan toe gesloten is geweest voor community en vraagt om reactie.

Als het aan Ellerman ligt doet de bibliotheek hier niet aan mee. Hij zegt:

Om het maar cru te zeggen: de taak van de bibliotheek is niet om de mensheid rond de praattafel te krijgen. De taak van de bibliotheek is het om kennis en informatie in ‘bevrozen’ vorm te verzamelen en de verzameling zodanig te beheren dat het door geïnteresseerden weer opgevraagd en genoten kan worden. <…..> Natuurlijk kan en mag er vrij gediscussieerd worden over welke inhoud dan ook, zelfs in de bibliotheek, maar het is niet de primaire taak van de bibliotheek om dit gesprek in gang te zetten of te houden. Het is eerder andersom: ALS er een discussie plaatsvindt, DAN heeft de bibliotheek te zorgen voor de spullen om de discussiepartners van de juiste kennis te voorzien. De bibliotheek heeft dus ook geen rol in Web 2.0. Het heeft wel een rol bij de bewaring van kennis en om het geschikt te maken voor studie en op studie gebaseerde discussies.

Het onstluiten van kwalitatief goede content is volgens Ellerman de kerntaak van de bibliotheek. En hiermee sluit hij content gemaakt binnen het web 2.0 principe niet uit. Als deze maar kwalitatief voldoende is. Deze content moet de bibliotheek dus ook gaan beheren en toegankelijk maken.

Maar waarom zou de bibliotheek geen rol hebben in het aanjagen van de discussie? Als de bibliotheek de content ontsluit is zij degene die weet dat deze content bestaat. Waarom de gebruiker niet actief van deze content op de hoogte brengen door een discussie erover te starten. En daarmee de gebruiker laten zien dat er middelen bestaan waarmee de discussie kan worden gevoerd (dus de web 2.0 dingen).

Is het niet de taak van de bibliotheek om mee te gaan met de nieuwste technieken die er op het web bestaan? Of moeten wij ons bezighouden met hetgene dat we al honderden jaren doen en niet verder kijken naar nieuwe taken die er voor ons klaarliggen (omdat niemand anders ze oppakt)? Want wat gebeurt er als wij op de oude voet doorgaan, bestaan wij dan over 10 jaar nog wel, of zijn de bezoekers dan allang op ons uitgekeken omdat de informatie die zij zoeken toch wel vinden. Misschien niet in de meest kwalitatieve vorm, maar informatie vinden zij.

Ik ben een voorstander van zowel Open Access als Web 2.0. Ik denk daarom ook dat er op beide gebieden voor de bibliotheek kansen liggen. Dat alles wat met web 2.0 te maken heeft nog geen kerntaak van de bibliotheek is moge duidelijk zijn, maar als het aan mij ligt zou het dat wel moeten worden. Wat mij betreft bestaat er in deze geen verschil tussen de OB of de UB.

Hoe andere biebmensen over het artikel van Ellerman denken, lees je hier.

Open Access Wiki – buttons

openaccesswiki.jpg

Open Access Wiki – buttons

Originally uploaded by moqub.

Volgende week – 19 april, tijdens de klantendag van de bibliotheek van de TU Delft, wordt er gesproken over Open Access en wordt de thema-wiki officieel geopend. Om deze opening aan te kleden zijn er twee “gadgets” gemaakt: een open access button en een ansichtkaart. Deze buttons neem ik mee naar Washington om uit te delen. Maar ook voor Nederlandse geinteresserden zijn er buttons. Dus draag je open access een warm hart toe en wil je reclame maken voor de wiki mail mij dan even dan stuur ik een (of meer) button op.

De open access wiki is te vinden op openaccess.wetpaint.com. Maria Heijne (directeur bibliotheek TU Delft) heeft op de homepage een interessant stuk geschreven met de titel: About book worms and snakes in the grass: Open access deserves open debate. Maar ook zijn er pagina’s op de wiki te vinden met informatie over business modellen, congressen en referenties (links naar interessante artikelen hebben wij geplaatst bij delicious, inloggegevens staan op de wiki). Voor de pagina Good Practices zijn wij nog op zoek naar voorbeelden. Dus heb jij een goed voorbeeld, schroom dan niet om deze op de wiki te plaatsen.

OCW wordt OER en misschien wel iets anders

Vanmorgen was ik bij de kick-off van het Open Educational Resources project van de TU Delft (voor hen die dit nog niet weten, hier werk ik nu). In navolging van het Open Course Ware van MIT gaat nu ook de TU zijn onderwijscontent publiek maken. In eerste instantie gaan wij door middel van drie pilots onderzoeken wat en vooral hoe wij het aan moeten pakken.

Willem van Valkenburg heeft ook al over deze kick-off geschreven en samen met hem zal ik onder andere verantwoordelijk zijn voor de (technische) implementatie, maar ook voor de workflows die de docenten moeten ondersteunen bij het uploaden van het materiaal. De bibliotheek zal ook een belangrijke rol spelen binnen dit project. Dit lijkt logisch, de bibliotheek is van oudsher gericht op bewaren en ontsluiten van materiaal. Maar voor sommigen aanwezigen vanmorgen is deze rol nog niet zo vanzelfsprekend. Genoeg te doen dus. In ieder geval zijn er enthousiaste docenten die zitten te springen om de content online te zetten.

OER is momenteel nog een werktitel. Iedereen die een betere naam weet kan zich melden. Ik heb begrepen dat er voor de bedenker twee flessen wijn beschikbaar zijn 🙂

Teken jij ook?

Sinds 17 januari wordt er door verschillende onderzoekers, bestuurders, managers en bibliothecarissen uit de hele wereld een petitie ondertekend. Hiermee wordt een oproep gedaan aan de Europese Commissie om de resultaten, die een door het publiek betaald onderzoek opleveren, via open access te publiceren.

Op 15 en 16 februari zal in Brussel een bijeenkomst worden georganiseerd waar de Europese Commissie haar standpunt in deze zaak bespreekt.

Meer informatie en tekenen: www.ec-petition.eu
Met dank aan: Scienceguide