gelezen: echte leiders hebben een goed verhaal

Astrid Schutte is de auteur van het boek Echte leiders hebben een goed verhaal : storytelling voor persoonlijk leiderschap. In het boek geeft Schutte drie storytellingtechnieken waarmee de lezer een boodschap scherper kunnen verwoorden zodat dit verhaal meer impact heeft.

een goed verhaal is de basis van een goed gesprek

De eerste techniek is de illustratiebrug. Deze gebruik je elke keer wanneer je een abstract woord gebruikt en dit illustreert met een concreet voorbeeld. De tweede techniek is de verhaalbrug. Met deze techniek introduceer je een concreet mens in je verhaal. Dit mens doet iets met een bepaald doel. Op deze  manier kun je abstracte concepten overbrengen. Met de verhaalbrug legt Schutte de basis ingrediënten uit van het verhaalmodel.

De zeven basis ingrediënten van een verhaal zijn:

  • hoofdpersonage
  • streven
  • gangmaker
  • helpers
  • tegenslag
  • begunstigde
  • ommekeer

De mens uit de verhaalbrug is de hoofdpersoon. De verhaalbrug maakt van een tekst een verhaal die effectiever wordt als er meer details in beschreven worden. Hoe beeldender en concreter het verhaal, hoe meer impact het heeft.

De derde techniek is de metafoorbrug. In dit geval gebruik je een metafoor die ervoor zorgt dat je je het verhaal herinnert. De metafoor blijft goed hangen, soms te goed. Zo kun je bijvoorbeeld een metafoor kiezen in de vorm van een gebouw of een voorbeeld kiezen uit de natuur.

Deze technieken kun je als leider (of gewoon als medewerker ook) gebruiken voor jouw verhaal. Maar wat voor verhaal vertel je dan? Is dat een visieverhaal, een verklaringsverhaal of een vertellers verhaal?

Een visieverhaal is een verhaal waarin je vertelt waar je naar streeft en waarom. Een verklaringsverhaal is jouw reactie op een visie van het bedrijf aan de hand van specifieke voorbeelden. En een vertellers verhaal is een verbinding tussen jouw geschiedenis, jouw normen en waarden en de visie van het bedrijf. Met dit verhaal wordt de visie authentiek.

een goed verhaal geeft richting, werkt motiverend en schept een band tussen mensen

Nu gaat dit boek over verhalen voor leiders. Leiders zijn praters en hebben dus een goed verhaal nodig. Persoonlijke verhalen maken je als leider aantrekkelijk omdat het anderen de kans geeft om je te leren kennen. Daarnaast houdt ons brein van informatie in verhaalvorm. Verhalen begrijpen we sneller en beter, we herinneren ons verhalen beter en verhalen overtuigen en motiveren meer.

Bij informatie die tot ons komt gebruiken wij 7 strategieën om deze te verwerken.

  1. samenhang
  2. betekenis
  3. doel of motief
  4. lege plekken opvullen
  5. menselijk perspectief
  6. conflict
  7. vertrouwen op wat bekend is

Samengevat:

Als leider moet je drie soorten verhalen kunnen vertellen: het visieverhaal waarin je beschrijft waar je naartoe wilt, het verklaringsverhaal waarin je reageert op kritiek en vragen en het het vertellersverhaal waarin je jezelf laat zien. In sommige gevallen kun je ze samenvoegen zodat in je verhaal zowel je visie en een uitleg als jezelf laat zien. Of je nu een of meerdere verhalen vertelt, je verhalen komen tot leven wanneer je gebruik maakt van de drie verhaalstrategieen: de illustratiebrug, de verhalenbrug en de metafoorbrug.

Na een uitleg van ongeveer 100 pagina’s geeft Schutte de voorbeelden. Zij begint met het visieverhaal van Hans Becker (ex-directeur van Humanitas) en zet dit tegenover het verhaal van Jos Elbers (voormalig voorzitter Inholland). Het eerste visieverhaal heeft impact. Het is beeldend, het is een echt verhaal waarin een beeld wordt gecreëerd dat de luisteraar herkend. Er worden concrete voorbeelden gegeven zodat abstracte begrippen duidelijk worden. Het is een krachtig verhaal.
Astrid Schutte waarschuwt om goed op te letten als je een metafoor voor je verhaal kiest. Metaforen blijven vaak lang hangen, dus ook een slecht gekozen metafoor. En een tip. Om een goed en interessant verklaringsverhaal te vertellen moet je voorbereiden en oefenen. Je hoeft ook niet te wachten totdat iemand je om het verhaal vraagt, goed luisteren en rondkijken helpt. Als er dan een verklaringsverhaal nodig is, sta jij klaar om het te vertellen.

to be a person is to have a story to tell – Isak Dinesen

Als leider heb je vertrouwen nodig en om dat vertrouwen te winnen heb je persoonlijke verhalen nodig. Dit soort verhalen zijn gemakkelijk te onthouden. Put uit je eigen verleden, ga op zoek naar verhalen die als voorbeeld of als metafoor kunnen dienen en gebruik ze. Een verhaal schrijf je samen. Er zijn een aantal methoden om dit aan te pakken, zoals de dilemmamethode (kies een thema voor een verhaal), story picking (verzamel verhalen van collega’s, klanten, of leden) of de fabelmethode (verwoord je visie in een fabel). Als je iets in de wereld wilt betekenen, als je iets wilt bereiken, als je mensen wilt coachen of begeleiden; je hebt een verhaal nodig. Astrid Schutte leert je met dit boek hoe je dat verhaal moet bedenken, maken en vertellen.

Astrid Schutte geeft ook workshops, meer informatie daarover vind je op de website Story Ventures.

Het verhaal van…

Een aantal jaren geleden schreef mijn moeder samen met haar drie zussen het verhaal van de Tweede Wereldoorlog voor ons op. Mijn moeder dacht, nu wij allemaal nog leven en het verhaal nog kennen is dit het moment om het te doen. En ze had gelijk. Voor ons, de kinderen en kleinkinderen, is het bijzonder om na te lezen hoe iedere zus de oorlog heeft beleefd. De een ouder dan de andere, de een dus meer bewust dan de andere. Ook de mannen van de zussen kwamen aan het woord. Mijn moeder heeft wel een redactieslag op de verhalen gedaan. Immers, hoe belangrijk is het voor de 2e en 3e generatie om te weten wie er fout waren in de oorlog. Wij weten dat die mensen ook in de geboortstad van mijn ouders aanwezig waren, maar om ze met naam en toenaam te noemen, dat ging mijn moeder te ver. Het document bestaat op papier (kopietjes met een ringbandje erdoorheen) en in een oude versie van Word en ineens berkuipt mij het gevoel dat als wij het niet bewaren, deze bijzondere verhalen voor het nageslacht verloren zullen gaan. De zussen worden ouder en wie kan het ons straks nog navertellen.

hetboekvan

Rinske Hillen zal ook zo’n moment hebben gehad en nagedacht hebben over al die verhalen van familieleden. Zij ondernam actie en maakte een website om haar diensten aan te  bieden. Het boek van, noemt zij het. Zij schrijft de boeken, met input (vragenlijsten en interviews) van degene die het verhaal wil vertellen. In het verhaal worden afbeeldingen opgenomen, een stamboom en bijzondere documenten zoals rapporten en brieven. Ieder boek is uniek en wordt ingebonden. Een basisboek bestaat uit ongeveer 120 pagina’s en 20 illustraties en documenten. En dit voor nog geen 2000 euro.

In deze tijd lijkt dat misschien onnodig en duur, zo’n boek. Je kan toch ook jouw verhalen op een weblog zetten of zelf jouw boek laten drukken bij Lulu. Maar voor mijn moeder is dat geen optie. Zij weet bijvoorbeeld niet hoe zij een computer aan moet zetten of hoe zij haar verhaal moet typen in word of op een weblog. Misschien dat het boek van voor haar een mooi cadeau is. En met Moederdag om de hoek is dat wel iets om over na te denken. Ik zou het namelijk erg bijzonder vinden om het verhaal van mijn moeder in een mooi ingebonden boek in de boekenkast te hebben staan.

Storyville een interactive early literacy learning center

Storyville een interactive early literacy learning center is een van de prijswinnaars van de John Cotton Dana Award. Deze prijs wordt volgens de website uitgereikt aan:

outstanding library public relations, whether a summer reading program, a year-long centennial celebration, fundraising for a new college library, an awareness campaign or an innovative partnership in the community

En Storyville hoort daar dus bij. Storyville is ontworpen voor kinderen onder de vijf jaar en hun ouders. De omgeving en de activiteiten zijn speciaal ingericht voor ouders om hun kinderen op school voor te bereiden. In Storyville kunnen kids in zeven verschillende leeromgevingen kennis maken met boeken en andere materialen die taal en lezen bevorderen. De zeven omgevingen zijn onder andere een bibliotheek, een verhalenhuis, een theater, een winkel en een babytuin.

Babies and their caregivers can engage in peek-a-boo and play with sensory toys or read board books in their garden; toddlers can crawl through driftwood, read in a lighthouse, rock in a toy boat, fish or gaze up at the stars; preschoolers can play house in the home living area, present plays and puppet shows in the theater, shop in the store and practice building at the construction site. The library, stocked with a variety of children’s books and comfortable seating, invites reading together. Books, displayed in every area, as well as parent resource materials and themed take home kits, are available for checkout.

storyville
(Photo by R. Schaefer)

Storyville is ondergebracht in de Rosedale Library en is geopend als de bibliotheek ook open is. Bij ongeveer 60 personen is het druk in Storyville en om iedereen een kans te geven om lekker rond te kijken en dingen te doen wordt er een wachtlijst gemaakt als er meer dan 60 personen aanwezig zijn. Kinderen mogen alleen naar binnen onder begeleiding en eenmaal binnen mag je er net zo lang blijven als je zelf wilt.

Met dank aan: The M Word